mAh Nedir? Pil Kapasitesi Nasıl Okunur?

Telefon, kulaklık ya da taşınabilir şarj cihazı (powerbank) alırken "5000 mAh" gibi değerler görürsün. Bu sayı pilin kapasitesini, yani ne kadar elektrik yükü depolayabildiğini anlatır.

mAh ne demek?

mAh, miliamper-saat demektir. 1 amper = 1000 miliamperdir.

• 1000 mAh'lik bir pil, kuramsal olarak 1000 miliamper akımı 1 saat boyunca verebilir,
• ya da 500 miliamperi 2 saat, 100 miliamperi 10 saat…

Yani mAh büyüdükçe pil daha fazla yük taşır.

Neden iki telefonun mAh'i aynı ama süresi farklı?

Pil süresini yalnız kapasite belirlemez; cihazın ne kadar enerji harcadığı da önemlidir:

• Ekran boyutu ve parlaklığı
• İşlemcinin verimliliği
• Arka planda çalışan uygulamalar
• Sinyal gücü (zayıf şebekede telefon daha çok enerji harcar)

Bu yüzden daha küçük kapasiteli ama verimli bir cihaz, daha büyük kapasiteli ama enerji tüketen bir cihazdan uzun dayanabilir.

mAh ve Wh (watt-saat)

mAh, pilin gerilimini (volt) hesaba katmaz. Farklı gerilimli pilleri karşılaştırmak için Wh (watt-saat) daha doğru bir ölçüdür:

Wh = mAh × V ÷ 1000

Örneğin 3,7 V'luk 5000 mAh bir pil: 5000 × 3,7 ÷ 1000 = 18,5 Wh eder. Uçaklarda yanınıza alabileceğiniz powerbank sınırları da genellikle Wh cinsinden belirtilir.

Powerbank'ler neden yazdığı kadar şarj etmez?

10.000 mAh'lik bir powerbank, 5.000 mAh'lik bir telefonu tam iki kez dolduramaz. Sebepleri:

• Gerilim dönüşümü: powerbank'in içindeki piller düşük gerilimlidir; USB çıkışı için gerilim yükseltilirken enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür.
• Şarj kaybı: telefonun kendi pilini doldururken de bir miktar enerji ısı olarak kaybolur.

Bu yüzden pratikte etiket değerinin bir kısmı kullanılabilir.

Kapasite zamanla azalır

Şarj edilebilir piller her şarj-deşarj döngüsünde biraz yıpranır; birkaç yıl sonra aynı pil ilk günkü kadar yük tutamaz. Pili çok sıcak ortamda tutmamak ve sürekli tamamen boşaltmamak ömrünü uzatmaya yardımcı olur.

Kısaca: mAh pilin "depo büyüklüğü"dür; ne kadar gideceğin ise aracın ne kadar yaktığına bağlıdır.