Özgür · Ücretsiz · Türkçe

Numexpedia

Bilgisayar, yapay zeka ve yazılım dünyasını herkesin anlayacağı sade Türkçe ile anlatıyoruz. Öğrenmek isteyen herkes için — ücretsiz ve özgür.

129
Makale
8
Kategori
₺0
Her zaman ücretsiz
Yapay Zeka 4 dk

Yapay Zeka Nedir?

Yapay zeka; makinelerin öğrenme, akıl yürütme ve karar verme gibi insana özgü becerileri taklit etmesini sağlayan bilim dalıdır.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Büyük Dil Modelleri (LLM) Nedir?

Büyük dil modelleri, devasa metin verisiyle eğitilmiş ve bir sonraki kelimeyi tahmin ederek dili üreten yapay zeka modelleridir.

Oku
Donanım 4 dk

Bilgisayar Nedir?

Bilgisayar; veriyi girdi olarak alan, işleyen, saklayan ve sonucu çıktı olarak veren elektronik bir makinedir.

Oku
Yazılım 4 dk

İşletim Sistemi Nedir?

İşletim sistemi, donanım ile uygulamalar arasında köprü kuran ve bilgisayarın kaynaklarını yöneten temel yazılımdır.

Oku
Programlama 4 dk

Programlama Dili Nedir?

Programlama dili, bilgisayara ne yapması gerektiğini anlatmak için kullanılan, kurallı bir yazma biçimidir.

Oku
Programlama 3 dk

Algoritma Nedir?

Algoritma, bir problemi çözmek için izlenen, adım adım ve belirli bir sırayla tanımlanmış işlemler bütünüdür.

Oku
İnternet & Ağlar 5 dk

İnternet Nasıl Çalışır?

İnternet, dünyadaki milyonlarca bilgisayarı ortak kurallarla (protokollerle) birbirine bağlayan devasa bir ağdır.

Oku
Güvenlik 4 dk

Siber Güvenlik Temelleri

Siber güvenlik; sistemleri, verileri ve kişileri dijital tehditlere karşı korumayı amaçlayan uygulamalar bütünüdür.

Oku
Yapay Zeka 4 dk

Makine Öğrenmesi Nedir?

Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, veriden örüntü öğrenerek tahmin ve karar üretmesini sağlayan yapay zeka dalıdır.

Oku
Yazılım 4 dk

Veritabanı Nedir?

Veritabanı, verilerin düzenli biçimde saklandığı, hızlıca sorgulanıp güncellenebildiği yapılandırılmış bir depolama sistemidir.

Oku
Programlama 3 dk

API Nedir?

API, farklı yazılımların birbiriyle konuşmasını sağlayan, kurallı bir arayüz ve sözleşmedir.

Oku
Yazılım 3 dk

Açık Kaynak Yazılım Nedir?

Açık kaynak, kaynak kodu herkese açık olan; incelenebilen, değiştirilebilen ve paylaşılabilen yazılım anlayışıdır.

Oku
Güvenlik 4 dk

Şifreleme (Kriptografi) Nedir?

Şifreleme, veriyi yalnızca yetkili tarafların okuyabileceği hale getiren matematiksel koruma yöntemidir.

Oku
Donanım 4 dk

İşlemci (CPU) Nasıl Çalışır?

İşlemci, komutları getir-çöz-yürüt döngüsüyle saniyede milyarlarca kez işleyen, bilgisayarın hesaplama merkezidir.

Oku
Donanım 4 dk

RAM Nedir?

RAM, bilgisayarın o an üzerinde çalıştığı veriyi tuttuğu, çok hızlı ama elektrik kesilince silinen geçici bellektir.

Oku
Donanım 5 dk

SSD ve HDD: Depolama Nasıl Çalışır?

HDD veriyi dönen manyetik disklere, SSD ise hareketli parçası olmayan flash bellek yongalarına yazar; SSD çok daha hızlı, HDD ise terabayt başına daha ucuzdur.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

DNS Nedir?

DNS, "ornek.com.tr" gibi akılda kalan alan adlarını bilgisayarların anladığı IP adreslerine çeviren internetin telefon rehberidir.

Oku
İnternet & Ağlar 5 dk

Bulut Bilişim Nedir?

Bulut bilişim, sunucu, depolama ve yazılım gibi bilişim kaynaklarını kendi makinene kurmak yerine internet üzerinden, kullandığın kadar kiralamaktır.

Oku
Güvenlik 4 dk

Oltalama (Phishing) Nedir?

Oltalama, saldırganın kendini banka, kargo firması ya da resmi kurum gibi gösterip seni şifre veya kart bilgisi vermeye kandırdığı dolandırıcılık yöntemidir.

Oku
Güvenlik 4 dk

İki Adımlı Doğrulama (2FA) Nedir?

İki adımlı doğrulama, girişte şifrenin yanında ikinci bir kanıt isteyerek şifren çalınsa bile hesabının ele geçirilmesini zorlaştıran güvenlik katmanıdır.

Oku
Yazılım 5 dk

Git ve Sürüm Kontrolü Nedir?

Git, bir projedeki her değişikliği kimin, ne zaman ve neden yaptığıyla birlikte kaydeden, istenen ana geri dönmeyi ve ekipçe çalışmayı sağlayan dağıtık sürüm kontrol sistemidir.

Oku
Programlama 4 dk

Hata Ayıklama (Debugging) Nedir?

Hata ayıklama, bir programın beklenmeyen davranışının nedenini sistemli şekilde bulup düzeltme sürecidir.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Yapay Zeka Halüsinasyonu Nedir?

Halüsinasyon, bir yapay zeka modelinin gerçekte olmayan bilgiyi (sahte kaynak, uydurma rakam, var olmayan kişi) kendinden emin bir dille doğruymuş gibi üretmesidir.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

Bit ve Bayt Nedir?

Bit, 0 ya da 1 değerini alan en küçük bilgi birimidir; 8 bit bir bayt eder ve dosya boyutundan internet hızına kadar dijital dünyadaki tüm ölçüler bu iki birime dayanır.

Oku
İnternet & Ağlar 3 dk

Tarayıcı Önbelleği (Cache) Nedir?

Tarayıcı önbelleği, ziyaret ettiğin sitelerin resim ve dosyalarını cihazında geçici olarak saklayıp sayfaların daha hızlı açılmasını sağlayan depolama alanıdır.

Oku
Yapay Zeka 4 dk

İstem (Prompt) Nedir, İyi İstem Nasıl Yazılır?

İstem (prompt), bir yapay zeka modeline verilen talimat ya da sorudur; ne istendiği, kimin için, hangi biçimde ve hangi sınırlar içinde olduğu açıkça yazıldığında cevabın kalitesi belirgin biçimde artar.

Oku
Programlama 4 dk

Frontend ve Backend Nedir?

Frontend, bir uygulamanın kullanıcının gördüğü ve dokunduğu yüzüdür; backend ise arka planda veriyi saklayan, kuralları işleten ve güvenliği sağlayan kısmıdır. İkisi birbiriyle genellikle API üzerinden konuşur.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Yapay Zeka Ajanı Nedir?

Yapay zeka ajanı, yalnızca soruya cevap veren değil; bir hedefi adımlara bölen, araç kullanan (dosya yazan, komut çalıştıran, internette arayan), sonucu ölçen ve gerekirse yeniden deneyen yapay zeka sistemidir.

Oku
Donanım 5 dk

Ekran Kartı (GPU) Nedir, Yapay Zeka Neden GPU İster?

GPU (grafik işlem birimi), aynı anda binlerce basit hesabı paralel yapabilen bir işlemcidir; önce oyun ve görüntü için geliştirildi, bugün yapay zeka modellerinin eğitilip çalıştırılmasının temel donanımıdır.

Oku
Güvenlik 6 dk

KVKK Nedir? Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

KVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur; müşteri, çalışan ya da ziyaretçi bilgisi tutan her işletmeyi ilgilendirir.

Oku
Yazılım 5 dk

e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Nedir? Farkı Ne?

e-Fatura ve e-Arşiv fatura, kâğıt faturanın elektronik karşılıklarıdır; e-Fatura iki kayıtlı mükellef arasında Gelir İdaresi Başkanlığı sistemi üzerinden gider, e-Arşiv ise sisteme kayıtlı olmayan alıcılara (ör. son tüketici) kesilir.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

HTTP ve HTTPS Nedir? Adres Çubuğundaki Kilit Ne Anlama Gelir?

HTTP, tarayıcı ile web sitesi arasındaki konuşma kuralıdır; HTTPS ise bu konuşmanın şifrelenmiş hâlidir ve aradaki kimsenin gönderilen şifreyi, kart bilgisini ya da mesajı okuyamamasını sağlar.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

IP Adresi Nedir?

IP adresi, internete ya da yerel ağa bağlı her cihaza verilen sayısal adrestir; veriler bu adres sayesinde doğru cihaza ulaşır, tıpkı mektupların ev adresiyle doğru kapıya gitmesi gibi.

Oku
Güvenlik 4 dk

Yedekleme Nedir? 3-2-1 Kuralı

Yedekleme, verilerin bir kopyasını ayrı bir yerde saklamaktır; 3-2-1 kuralı (3 kopya, 2 farklı ortam, 1 kopya başka yerde) arıza, hırsızlık, yangın ve fidye yazılımına karşı en yaygın kabul gören yöntemdir.

Oku
Güvenlik 5 dk

Fidye Yazılımı (Ransomware) Nedir?

Fidye yazılımı, bilgisayardaki dosyaları şifreleyip kullanılamaz hâle getiren ve geri açmak için para (çoğunlukla kripto para) isteyen zararlı yazılımdır; en etkili korunma güncel yazılım, dikkatli e-posta kullanımı ve bağlantısız yedektir.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Derin Öğrenme Nedir?

Derin öğrenme, çok katmanlı yapay sinir ağlarıyla verideki örüntüleri kendiliğinden öğrenen bir makine öğrenmesi yöntemidir; görüntü tanıma, ses tanıma ve dil modellerinin temelinde bu yöntem vardır.

Oku
Güvenlik 5 dk

e-İmza (Elektronik İmza) Nedir?

e-İmza, elektronik bir belgeyi kimin imzaladığını ve imzadan sonra değiştirilmediğini kanıtlayan dijital imzadır; Türkiye'de 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza, kural olarak elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur.

Oku
Güvenlik 4 dk

Şifre Yöneticisi Nedir? Güçlü Şifre Nasıl Oluşturulur?

Şifre yöneticisi, her hesap için farklı ve güçlü şifreler üretip bunları şifreli bir kasada saklayan programdır; kullanıcının yalnızca tek bir ana şifreyi hatırlaması yeter.

Oku
Yazılım 5 dk

Sanal Makine ve Konteyner Nedir?

Sanal makine, tek bir fiziksel bilgisayarın içinde kendi işletim sistemiyle çalışan sanal bir bilgisayardır; konteyner ise bir uygulamayı ihtiyaç duyduğu her şeyle birlikte paketleyip daha hafif biçimde, ana makinenin çekirdeğini paylaşarak çalıştırır.

Oku
Programlama 4 dk

Python Nedir? Neden Bu Kadar Popüler?

Python, okunması kolay söz dizimiyle bilinen, genel amaçlı bir programlama dilidir; yeni başlayanların ilk dili olmasının yanında veri analizi, yapay zeka, otomasyon ve web geliştirmede de yaygın biçimde kullanılır.

Oku
Donanım 4 dk

Anakart Nedir?

Anakart, bilgisayarın bütün parçalarını (işlemci, bellek, depolama, ekran kartı) birbirine bağlayan ve aralarındaki iletişimi sağlayan ana devre kartıdır; hangi parçaların takılabileceğini de anakart belirler.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

Wi-Fi Nasıl Çalışır? Kablosuz İnternet Neden Yavaşlar?

Wi-Fi, cihazların modeme radyo dalgalarıyla bağlanmasını sağlayan kablosuz ağ teknolojisidir; hız, modemle cihaz arasındaki mesafeye, duvarlara, kullanılan frekans bandına ve aynı kanalı paylaşan komşu ağlara bağlıdır.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

İkili Sayı Sistemi Nedir?

İkili (binary) sayı sistemi yalnızca 0 ve 1 rakamlarını kullanır. Bilgisayarlar bütün sayıları, harfleri, resimleri ve sesleri sonunda bu iki rakamla saklar ve işler.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

Dosya Uzantısı Nedir?

Dosya uzantısı, dosya adının sonundaki noktadan sonra gelen kısımdır (.jpg, .pdf, .docx gibi). İşletim sistemine dosyanın türünü ve hangi programla açılacağını söyler.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

Piksel ve Çözünürlük Nedir?

Piksel, dijital bir görüntüyü oluşturan en küçük renkli noktadır. Çözünürlük ise görüntüde ya da ekranda kaç piksel bulunduğunu (ör. 1920×1080) anlatır.

Oku
Temel Kavramlar 3 dk

Dosya Boyutları: KB, MB, GB, TB

Kilobayt (KB), megabayt (MB), gigabayt (GB) ve terabayt (TB) dosya ve depolama boyutlarını anlatan birimlerdir. Her biri bir öncekinin yaklaşık bin katıdır.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Yapay Sinir Ağı Nedir?

Yapay sinir ağı, birbirine bağlı çok sayıda basit hesap biriminden (nöron) oluşan ve örneklerden öğrenen bir makine öğrenmesi modelidir. Görüntü tanıma ve dil modelleri bu yapıya dayanır.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Doğal Dil İşleme (NLP) Nedir?

Doğal dil işleme, bilgisayarların insan dilini (Türkçe, İngilizce gibi) anlaması, işlemesi ve üretmesi üzerine çalışan yapay zeka alanıdır. Çeviri, sesli asistanlar ve sohbet botları bu alanın uygulamalarıdır.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

RAG (Bilgi Getirme ile Üretim) Nedir?

RAG, bir dil modelinin cevap vermeden önce ilgili belgeleri bir arama sistemiyle bulup okuması ve cevabını bu belgelere dayandırması yöntemidir. Güncel ve kuruma özel bilgiyle daha doğru cevap almayı sağlar.

Oku
Yapay Zeka 4 dk

Bilgisayarlı Görü Nedir?

Bilgisayarlı görü, bilgisayarların fotoğraf ve videolardaki nesneleri, yüzleri, yazıları ve hareketleri tanımasını sağlayan yapay zeka alanıdır.

Oku
Yazılım 4 dk

Yazılım Güncellemeleri Neden Önemli?

Yazılım güncellemeleri hataları giderir, yeni özellikler getirir ve en önemlisi bilinen güvenlik açıklarını kapatır. Güncel olmayan cihazlar saldırılara karşı daha savunmasızdır.

Oku
Yazılım 3 dk

Sürüm Numaraları Nasıl Okunur?

Yazılım sürümleri çoğunlukla 2.4.1 gibi üç sayıyla yazılır. Yaygın Anlamsal Sürümleme (SemVer) kuralına göre bu sayılar büyük değişiklik, yeni özellik ve hata düzeltmesini gösterir.

Oku
Yazılım 5 dk

Açık Kaynak Lisansları: MIT, GPL, Apache

Açık kaynak lisansları, bir yazılımın kodunu kimin, hangi şartlarla kullanabileceğini, değiştirebileceğini ve dağıtabileceğini belirler. En yaygınları MIT, Apache 2.0 ve GPL'dir.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

Bulut Depolama Nedir?

Bulut depolama, dosyalarını kendi cihazın yerine internet üzerindeki sunucularda saklamaktır. Dosyalara her yerden erişilebilir, cihaz bozulsa da kaybolmaz; ama güvenlik ve gizlilik ayarlarına dikkat etmek gerekir.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

Alan Adı (Domain) Nedir?

Alan adı, bir web sitesine ulaşmak için kullanılan akılda kalıcı addır (ör. ornek.com.tr). Arka planda DNS bu adı sunucunun IP adresine çevirir. Alan adları belirli bir süre için kiralanır ve yenilenmesi gerekir.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

VPN Nedir?

VPN (sanal özel ağ), cihazın ile bir VPN sunucusu arasında şifreli bir tünel kurar. Halka açık Wi-Fi'de trafiği korur ve uzaktan şirket ağına güvenli bağlanmayı sağlar; ama seni internette tamamen görünmez yapmaz.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

Çerez (Cookie) Nedir?

Çerez, bir web sitesinin tarayıcına kaydettiği küçük bir metin dosyasıdır. Oturumunun açık kalması, sepetin hatırlanması ve tercihlerin saklanması gibi işlere yarar; bazıları ise reklam ve takip amacıyla kullanılır.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

Port (Bağlantı Noktası) Nedir?

Port, aynı bilgisayardaki farklı ağ hizmetlerini birbirinden ayıran numaradır. IP adresi bilgisayarı, port numarası ise o bilgisayardaki hangi programla konuşulacağını belirler (ör. web için 443).

Oku
Programlama 5 dk

HTML ve CSS Nedir?

HTML bir web sayfasının içeriğini ve yapısını (başlık, paragraf, resim, bağlantı), CSS ise görünümünü (renk, yazı tipi, yerleşim) tanımlar. Tarayıcılar bu iki dili okuyarak sayfayı ekrana çizer.

Oku
Programlama 5 dk

JavaScript Nedir?

JavaScript, web sayfalarını etkileşimli hale getiren programlama dilidir. Tarayıcıda çalışır; Node.js sayesinde sunucuda da kullanılır. Bugün web'in en yaygın programlama dilidir.

Oku
Programlama 4 dk

JSON Nedir?

JSON, verileri okunabilir metin halinde saklamak ve sistemler arasında taşımak için kullanılan basit bir biçimdir. Web servisleri (API'ler) ve ayar dosyaları çoğunlukla JSON kullanır.

Oku
Programlama 5 dk

SQL Nedir?

SQL, ilişkisel veritabanlarındaki verileri sorgulamak, eklemek, güncellemek ve silmek için kullanılan standart dildir. PostgreSQL, MySQL ve SQLite gibi veritabanları SQL ile yönetilir.

Oku
Programlama 4 dk

Programlamada Değişken Nedir?

Değişken, bir programın bir değeri adıyla saklayıp sonradan kullanmasını sağlayan kutudur. Sayı, metin, liste gibi verileri tutar ve programlamanın en temel kavramlarından biridir.

Oku
Donanım 4 dk

Güç Kaynağı (PSU) Nedir?

Güç kaynağı (PSU), prizden gelen alternatif akımı bilgisayar parçalarının kullandığı düşük voltajlı doğru akıma çevirir. Yetersiz ya da kalitesiz bir güç kaynağı kararsızlığa ve parça arızasına yol açabilir.

Oku
Donanım 3 dk

Ekran Yenileme Hızı (Hz) Nedir?

Yenileme hızı, bir ekranın görüntüyü saniyede kaç kez yenilediğini gösterir ve hertz (Hz) ile ölçülür. 60 Hz yaygın standarttır; 120 Hz ve üzeri kaydırmayı ve hareketi daha akıcı gösterir.

Oku
Donanım 4 dk

USB Türleri: USB-A, USB-C ve Hızlar

USB, cihazları bağlamak ve şarj etmek için kullanılan standarttır. USB-A ve USB-C fiş şekillerini, USB 2.0, 3.x ve USB4 ise veri hızı sürümlerini anlatır; aynı fiş farklı hızlarda olabilir.

Oku
Güvenlik 4 dk

Güvenlik Duvarı (Firewall) Nedir?

Güvenlik duvarı, bir cihaza ya da ağa gelen ve oradan çıkan bağlantıları kurallara göre izin veren veya engelleyen sistemdir. İnternetten gelen istenmeyen bağlantılara karşı ilk savunma hatlarından biridir.

Oku
Güvenlik 5 dk

Kötü Amaçlı Yazılım Türleri

Kötü amaçlı yazılım (malware), bilgisayara zarar vermek, veri çalmak ya da kullanıcıyı izlemek için yazılmış programların genel adıdır. Virüs, solucan, truva atı, casus yazılım ve fidye yazılımı başlıca türleridir.

Oku
Güvenlik 4 dk

Halka Açık Wi-Fi Riskleri

Kafe, otel ve havalimanlarındaki halka açık Wi-Fi ağları kullanışlıdır ama başkalarıyla paylaşılır. Sahte ağlar ve trafik izleme gibi risklere karşı HTTPS, VPN ve dikkatli kullanım önemlidir.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

Unicode ve UTF-8 Nedir?

Unicode, dünyadaki bütün yazı sistemlerindeki karakterlere birer numara veren ortak standarttır. UTF-8 ise bu numaraları bayta çeviren en yaygın kodlamadır; Türkçe karakterlerin bozulmadan görünmesini sağlar.

Oku
Yapay Zeka 4 dk

Yapay Zekâda Token Nedir?

Token, dil modellerinin metni işlerken kullandığı küçük parçalardır; bir kelime, kelimenin bir parçası ya da bir noktalama işareti olabilir. Modellerin hafıza sınırı ve kullanım ücreti genellikle token sayısıyla ölçülür.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

URL (Web Adresi) Nedir?

URL, internetteki bir kaynağın (web sayfası, dosya, resim gibi) adresidir. Web adresleri genellikle protokol, alan adı, yol ve parametre gibi parçalardan oluşur. Bir bağlantının nereye götürdüğünü anlamak için URL okumayı bilmek güvenlik açısından önemlidir.

Oku
Güvenlik 5 dk

İnternetten Güvenli Alışveriş Nasıl Yapılır?

Güvenli alışveriş; satıcının gerçekliğini doğrulamak, ödemeyi korumalı yöntemlerle yapmak ve haklarınızı bilmekle olur. Sanal kart ve 3D Secure en etkili iki önlemdir.

Oku
Güvenlik 5 dk

Hesabınız Ele Geçirildiyse Ne Yapmalısınız?

E-posta, sosyal medya ya da mesajlaşma hesabınız ele geçirildiyse hızlı davranmak zararı azaltır: önce erişimi geri alın, sonra kapıları kapatın, en son çevrenizi uyarın.

Oku
Güvenlik 5 dk

Çocuklar İçin Güvenli İnternet ve Ebeveyn Denetimi

Çocukları internette korumanın yolu yasaklardan çok konuşmak, yaşa uygun ayarlar ve birlikte kurallar belirlemektir. Telefon ve tabletlerdeki ebeveyn denetimi araçları bu işi kolaylaştırır.

Oku
Güvenlik 4 dk

Sosyal Medyada Gizlilik ve Dijital Ayak İzi

İnternette paylaştığınız her şey dijital ayak izinizi oluşturur ve çoğu zaman kalıcıdır. Birkaç gizlilik ayarı ve paylaşım alışkanlığı, kimlik hırsızlığı ve dolandırıcılık riskini ciddi şekilde azaltır.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Deepfake Nedir? Sahte Video ve Ses Nasıl Anlaşılır?

Deepfake, yapay zekâyla bir kişinin yüzünün, sesinin ya da konuşmasının gerçekçi biçimde taklit edildiği sahte içeriktir. Dolandırıcılıkta da kullanıldığı için doğrulama alışkanlığı şarttır.

Oku
Yapay Zeka 5 dk

Yapay Zekâyı İşte ve Günlük Hayatta Verimli Kullanmak

Yapay zekâ asistanları taslak yazma, özetleme, fikir üretme ve öğrenmede güçlü bir yardımcıdır. Verimli kullanmanın sırrı net istek, bağlam vermek ve sonucu her zaman kontrol etmektir.

Oku
Yazılım 5 dk

Bilgisayar Yavaşladığında Ne Yapmalı?

Bilgisayarın yavaşlamasının en yaygın nedenleri açılışta çalışan gereksiz programlar, dolu disk, eski sürücüler, zararlı yazılım ve yetersiz donanımdır. Çoğu sorunu birkaç adımda kendiniz çözebilirsiniz.

Oku
Donanım 4 dk

Telefon Pilinin Ömrü Nasıl Uzatılır?

Telefonlardaki lityum-iyon piller zamanla kapasite kaybeder. Aşırı sıcaktan kaçınmak, pili sürekli sıfıra indirmemek ve uzun süre yüzde 100'de tutmamak pil ömrünü uzatır.

Oku
Yazılım 4 dk

Telefon Hafızası Doldu: Yer Açmanın Yolları

Telefon depolama alanını en çok fotoğraflar, videolar, mesajlaşma uygulamalarının medya dosyaları ve uygulama önbellekleri doldurur. Önemli bir şey kaybetmeden birkaç adımda gigabaytlarca yer açabilirsiniz.

Oku
Yazılım 4 dk

İşinizi Hızlandıran Windows Klavye Kısayolları

Klavye kısayolları fareye uzanmadan işlem yapmanızı sağlar ve gün içinde ciddi zaman kazandırır. Kopyala-yapıştırdan pano geçmişine, ekran görüntüsünden pencere düzenine en kullanışlı kısayollar.

Oku
Temel Kavramlar 3 dk

Ekran Görüntüsü Nasıl Alınır? (Windows, Mac, Android, iPhone)

Ekran görüntüsü, ekranınızda görünenin resmini kaydetmektir. Her işletim sisteminin kendine ait tuş kombinasyonları ve bölge seçme araçları vardır.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

PDF Nedir, Ne İşe Yarar?

PDF, bir belgenin her cihazda ve programda aynı görünmesini sağlayan dosya biçimidir. Resmî yazışmalardan faturalara kadar paylaşılan belgelerin standart biçimidir.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

ZIP ve Dosya Sıkıştırma Nedir?

Sıkıştırma, dosyaları daha az yer kaplayacak şekilde paketlemektir. ZIP, birden çok dosyayı tek pakette toplamak ve göndermek için en yaygın biçimdir.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

E-posta Görgüsü: Kime, Bilgi (CC) ve Gizli (BCC) Farkı

Kime alanı mesajın asıl muhatabı, Bilgi (CC) bilgilendirilmesi gerekenler, Gizli (BCC) ise birbirinin adresini görmemesi gereken alıcılar içindir. Toplu e-postada BCC kullanmak hem görgü hem kişisel verilerin korunması meselesidir.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

İnternet Hızı Nedir? Mbps, İndirme, Yükleme ve Ping

İnternet hızı saniyede aktarılan veri miktarıdır ve megabit (Mbps) ile ölçülür. İndirme, yükleme ve ping farklı şeyleri anlatır; hangi değerin önemli olduğu internetle ne yaptığınıza bağlıdır.

Oku
İnternet & Ağlar 5 dk

Wi-Fi Çekmiyorsa Ne Yapmalı? Modem Yerleşimi ve Kanal Seçimi

Evdeki zayıf Wi-Fi çoğu zaman yanlış modem yerleşiminden, duvarlardan ve kalabalık kanallardan kaynaklanır. Modemi doğru yere koymak ve doğru frekansı seçmek çoğu sorunu masrafsız çözer.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

QR Kod Nedir, Nasıl Çalışır?

QR kod, telefon kamerasıyla okunabilen ve içinde bir web adresi, metin ya da ödeme bilgisi taşıyan iki boyutlu bir barkoddur. Kolaylığının yanında sahte QR kodlarla dolandırıcılık riski de vardır.

Oku
Donanım 4 dk

NFC ve Temassız Ödeme Nasıl Çalışır?

NFC, birkaç santimetre mesafede çalışan kısa menzilli kablosuz iletişim teknolojisidir. Temassız kartlar ve telefonla ödeme, her işlemde değişen tek kullanımlık kodlar sayesinde kart bilgisini doğrudan paylaşmadan ödeme yapar.

Oku
İnternet & Ağlar 5 dk

Web Sitesi Kurmak İçin Neler Gerekir?

Bir web sitesi için üç temel şey gerekir: alan adı (adres), barındırma (sitenin durduğu sunucu) ve sitenin kendisi. Küçük bir işletme için hazır site kurucularından kendi kodladığınız siteye kadar farklı yollar vardır.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

Arama Motoru Nasıl Çalışır?

Arama motorları interneti sürekli tarayan programlarla sayfaları bulur, içeriklerini devasa bir dizinde saklar ve bir arama yapıldığında yüzlerce sinyale göre en uygun sonuçları sıralar.

Oku
İnternet & Ağlar 5 dk

SEO Nedir? Küçük İşletmeler İçin Temel Rehber

SEO (arama motoru optimizasyonu), bir web sitesinin arama sonuçlarında daha üst sıralarda ve daha doğru aramalarda görünmesi için yapılan çalışmaların tamamıdır. Temeli, ziyaretçinin sorusunu iyi cevaplayan, hızlı ve düzgün bir sitedir.

Oku
Donanım 6 dk

Bilgisayar Alırken Nelere Bakılmalı?

Doğru bilgisayar, en pahalısı değil ihtiyacınıza uyanıdır. İşlemci, bellek (RAM), depolama (SSD), ekran, pil ve garanti; bu altı başlığa bakarak bilinçli seçim yapabilirsiniz.

Oku
Donanım 4 dk

UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı) Nedir, Kimlere Gerekir?

UPS, elektrik kesildiğinde cihazlarınıza bir süre aküden enerji vererek veri kaybını ve donanım hasarını önleyen cihazdır. Masaüstü bilgisayar, modem, kasa (POS) ve kayıt cihazı kullanan iş yerleri için özellikle önemlidir.

Oku
Programlama 5 dk

Programlamaya Nereden Başlamalı?

Programlamaya başlamanın en iyi yolu, ilgi duyduğunuz küçük bir problemi seçip ona uygun bir dille adım adım ilerlemektir. Python ve JavaScript yeni başlayanlar için en yaygın iki seçenektir.

Oku
Güvenlik 5 dk

Dolandırıcı SMS ve Aramalar Nasıl Anlaşılır?

Dolandırıcılar kendini banka, kargo, polis ya da savcı gibi tanıtıp acele ettirerek para ya da şifre ister. Birkaç basit kural çoğu tuzağı boşa çıkarır.

Oku
Güvenlik 4 dk

Güçlü Şifre Nasıl Oluşturulur?

Güçlü bir şifre uzun, tahmin edilemez ve her hesapta farklıdır. Akılda kalan ama kırılması zor şifre üretmenin en pratik yolu, birkaç rastgele kelimeden oluşan parola cümlesidir.

Oku
Donanım 4 dk

Bluetooth Nedir? Eşleştirme Sorunları ve Çözümleri

Bluetooth, kulaklık, hoparlör, klavye ve saat gibi cihazları kablosuz bağlamak için kullanılan kısa menzilli radyo teknolojisidir. Bağlantı sorunlarının çoğu birkaç basit adımla çözülür.

Oku
Yapay Zeka 4 dk

Yapay Zekâ Sohbetlerinde Gizlilik: Neleri Paylaşmamalı?

Yapay zekâ sohbet asistanlarına yazdıklarınız genellikle hizmet sağlayıcının sunucularında işlenir; ne kadar süre ve hangi amaçla saklandığı hizmetin gizlilik politikasına bağlıdır. Kimlik, şifre, müşteri verisi ve şirket sırları gibi bilgileri paylaşmadan önce iki kez düşünün.

Oku
Yazılım 4 dk

3B Model Dosyaları: GLB ve glTF Nedir?

glTF, üç boyutlu modelleri taşımak için açık bir standarttır; GLB ise aynı modelin tek bir ikili dosyaya paketlenmiş hâlidir. Web'de, oyunlarda ve 3B görüntüleyicilerde yaygın kullanılır.

Oku
Programlama 4 dk

Programlamada Fonksiyon Nedir?

Fonksiyon, belirli bir işi yapan ve adıyla tekrar tekrar çağrılabilen kod bloğudur. Girdi (parametre) alır, işini yapar ve çoğu zaman bir sonuç döndürür.

Oku
Programlama 4 dk

Döngü Nedir? for ve while Döngüleri

Döngü, bir kod parçasını belirli bir koşul sağlandığı sürece ya da belirli sayıda tekrar çalıştıran yapıdır. En yaygın türleri for ve while döngüleridir.

Oku
Donanım 4 dk

Monitör Panel Türleri: IPS, VA, TN ve OLED

Monitör ve televizyonlarda kullanılan başlıca panel türleri TN, IPS, VA ve OLED'dir. Her birinin renk, karşıtlık, görüş açısı ve fiyat açısından güçlü ve zayıf yanları vardır.

Oku
Programlama 4 dk

Programlamada Dizi (Liste) Nedir?

Dizi, birden çok değeri tek bir değişkende sıralı olarak tutan veri yapısıdır. Elemanlara sıra numarasıyla (indeks) ulaşılır; çoğu dilde ilk elemanın indeksi 0'dır.

Oku
Programlama 4 dk

Programlamada Koşul İfadeleri: if ve else

Koşul ifadeleri, bir programın bir durumun doğru ya da yanlış olmasına göre farklı kod çalıştırmasını sağlar. En yaygın biçimi if ve else yapısıdır.

Oku
Programlama 5 dk

Nesne Yönelimli Programlama (OOP) Nedir?

Nesne yönelimli programlama, programı veri ve o veriyle çalışan işlevleri bir arada tutan nesneler üzerine kurma yaklaşımıdır. Sınıf, nesne, kapsülleme ve kalıtım temel kavramlarıdır.

Oku
Yazılım 4 dk

Git'te Dal (Branch) Nedir?

Git'te dal (branch), projenin ana çizgisini bozmadan yeni bir özellik ya da düzeltme üzerinde çalışmayı sağlayan ayrı bir geliştirme koludur. İş bitince dal ana çizgiye birleştirilir.

Oku
Yazılım 4 dk

Yazılımda Birim Testi Nedir?

Birim testi, bir programın en küçük parçalarının (genellikle tek bir fonksiyonun) beklenen sonucu verip vermediğini otomatik olarak denetleyen kısa kod parçasıdır.

Oku
Temel Kavramlar 4 dk

Dosya Yolu (Path) Nedir? Mutlak ve Göreli Yol

Dosya yolu, bir dosyanın bilgisayardaki klasörler içinde nerede durduğunu gösteren adrestir. Kökten başlayan yola mutlak yol, bulunulan klasöre göre yazılan yola göreli yol denir.

Oku
Donanım 4 dk

Mekanik ve Membran Klavye Farkı

Mekanik klavyelerde her tuşun altında ayrı bir anahtar bulunur; membran klavyelerde ise tuşlar esnek bir zarın üzerindeki temas noktalarına basar. His, ses, dayanıklılık ve fiyat bakımından farklıdırlar.

Oku
Donanım 4 dk

mAh Nedir? Pil Kapasitesi Nasıl Okunur?

mAh (miliamper-saat), bir pilin ne kadar elektrik yükü depolayabildiğini gösteren birimdir. Değer büyüdükçe pil daha fazla yük taşır; ama gerçek kullanım süresi cihazın ne kadar enerji harcadığına da bağlıdır.

Oku
İnternet & Ağlar 4 dk

CDN (İçerik Dağıtım Ağı) Nedir?

CDN, bir web sitesinin dosyalarının kopyalarını dünyanın farklı yerlerindeki sunucularda tutarak kullanıcıya en yakın noktadan hızlıca ulaştıran sunucu ağıdır.

Oku
Güvenlik 5 dk

Sosyal Mühendislik Nedir? İnsanı Hedef Alan Saldırılar

Sosyal mühendislik, saldırganın teknik bir açık yerine insanları kandırarak şifre, para ya da gizli bilgi elde etmeye çalışmasıdır. En güçlü savunma, acele ettiren ve gizli bilgi isteyen her talebi doğrulamaktır.

Oku
Yapay Zeka 4 dk

Yapay Zekâda Eğitim ve Çıkarım Nedir?

Bir yapay zekâ modelinin hayatı iki aşamadan oluşur: eğitimde model verilerden örüntüleri öğrenir; çıkarımda ise öğrendiklerini kullanarak yeni girdilere cevap üretir.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Dedektif Modu (Detective Mode) Nedir?

Dedektif Modu; aynı soruyu birden çok yapay zeka modeline çözdürüp, bir hakem modelin en iyi cevabı gerekçesiyle seçtiği çok-modelli tartışma sistemidir.

Oku
Numex Ekosistemi 5 dk

Numex Nedir?

Numex, kod üreten bir araç değil; ürettiği yazılımı kendi kendine doğrulayan, kullanan ve gerektiğinde yeniden geliştiren, yazılımcının yanındaki yerli bir yoldaştır.

Oku
Numex Ekosistemi 5 dk

Numex Çekirdek (Core) Nedir?

Çekirdek, ekosistemin beyni ve motorudur: bir isteği alıp kodu yazan, sonra durmayıp çalıştıran, test eden ve dürüstçe denetleyen otonom ajan.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Numex Codex Nedir?

Numex Codex, Numex'in kod ajanının gömülü olduğu, tamamen Türkçe masaüstü kod editörüdür (IDE). Aynı ajan VS Code eklentisi ve komut satırı (CLI) olarak da kullanılabilir.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Numex CLI Nedir?

CLI, Numex ajanını doğrudan terminalden çalıştırmanı sağlayan komut satırı arayüzüdür — otomasyona ve uzak sunuculara en yakın yüz.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Numex SDK Nedir?

SDK, Numex Çekirdeğinin yeteneklerini kendi uygulamana gömmek için geliştirici kütüphanesidir — ekosistemi kapalı bir uygulama değil, bir platform yapan parça.

Oku
Numex Ekosistemi 3 dk

Numex Hub Nedir?

Hub, ekosistemin kapısıdır: hesap, tek kimlikle giriş (SSO) ve tüm parçaların (Market, Forge, Pedia) buluştuğu merkez.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Numex Forge Nedir?

Forge, saf git tabanlı kod barındırma hizmetidir: standart git, hiçbir kilit yok; üstünde Numex ile tek hareketle yayın.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Numex Market Nedir?

Market, Çekirdeğin ürettiği uygulamaların yayınlandığı mağazadır: kaynak kod, çalıştırılabilir dosya ya da Forge deposu olarak — herkese açık bir katalog.

Oku
Numex Ekosistemi 4 dk

Numex AI Sohbet ve Kanvas Nedir?

Numex AI, www.numexai.com.tr adresinde çalışan Türkçe yapay zekâ sohbet asistanıdır; Kanvas paneli ürettiği kodu ve sayfayı yanında canlı olarak gösterir.

Oku
Numex Ekosistemi 5 dk

Numex Okul Nedir?

Numex Okul, anasınıfından liseye, TYT/AYT ve ehliyet sınavına kadar yapay zekâ ile test üreten, her soruyu ikinci bir yapay zekâya bağımsız çözdürerek doğrulayan eğitim platformudur.

Oku
Numex Ekosistemi 3 dk

Numexpedia Nedir?

Numexpedia, bilgisayar, yapay zekâ ve yazılım terimlerini herkes için sade Türkçe ile anlatan özgür bir ansiklopedidir.

Oku
Numex Ekosistemi 3 dk

Pusulam Nedir?

Pusulam, Numex ekibinin esnaf ve KOBİ için geliştirdiği bulut tabanlı ön muhasebe ve hızlı satış (POS) programıdır.

Oku
Numex Ekosistemi 3 dk

PC Doktoru Nedir?

PC Doktoru, Numex ekibinin yapay zekâ destekli Windows bakım, teşhis, güvenlik ve performans konsoludur.

Oku