Numexpedia
Bilgisayar, yapay zeka ve yazılım dünyasını herkesin anlayacağı sade Türkçe ile anlatıyoruz. Öğrenmek isteyen herkes için — ücretsiz ve özgür.
Yapay Zeka Nedir?
Yapay zeka; makinelerin öğrenme, akıl yürütme ve karar verme gibi insana özgü becerileri taklit etmesini sağlayan bilim dalıdır.
OkuBüyük Dil Modelleri (LLM) Nedir?
Büyük dil modelleri, devasa metin verisiyle eğitilmiş ve bir sonraki kelimeyi tahmin ederek dili üreten yapay zeka modelleridir.
OkuBilgisayar Nedir?
Bilgisayar; veriyi girdi olarak alan, işleyen, saklayan ve sonucu çıktı olarak veren elektronik bir makinedir.
Okuİşletim Sistemi Nedir?
İşletim sistemi, donanım ile uygulamalar arasında köprü kuran ve bilgisayarın kaynaklarını yöneten temel yazılımdır.
OkuProgramlama Dili Nedir?
Programlama dili, bilgisayara ne yapması gerektiğini anlatmak için kullanılan, kurallı bir yazma biçimidir.
OkuAlgoritma Nedir?
Algoritma, bir problemi çözmek için izlenen, adım adım ve belirli bir sırayla tanımlanmış işlemler bütünüdür.
Okuİnternet Nasıl Çalışır?
İnternet, dünyadaki milyonlarca bilgisayarı ortak kurallarla (protokollerle) birbirine bağlayan devasa bir ağdır.
OkuSiber Güvenlik Temelleri
Siber güvenlik; sistemleri, verileri ve kişileri dijital tehditlere karşı korumayı amaçlayan uygulamalar bütünüdür.
OkuMakine Öğrenmesi Nedir?
Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, veriden örüntü öğrenerek tahmin ve karar üretmesini sağlayan yapay zeka dalıdır.
OkuVeritabanı Nedir?
Veritabanı, verilerin düzenli biçimde saklandığı, hızlıca sorgulanıp güncellenebildiği yapılandırılmış bir depolama sistemidir.
OkuAPI Nedir?
API, farklı yazılımların birbiriyle konuşmasını sağlayan, kurallı bir arayüz ve sözleşmedir.
OkuAçık Kaynak Yazılım Nedir?
Açık kaynak, kaynak kodu herkese açık olan; incelenebilen, değiştirilebilen ve paylaşılabilen yazılım anlayışıdır.
OkuŞifreleme (Kriptografi) Nedir?
Şifreleme, veriyi yalnızca yetkili tarafların okuyabileceği hale getiren matematiksel koruma yöntemidir.
Okuİşlemci (CPU) Nasıl Çalışır?
İşlemci, komutları getir-çöz-yürüt döngüsüyle saniyede milyarlarca kez işleyen, bilgisayarın hesaplama merkezidir.
OkuRAM Nedir?
RAM, bilgisayarın o an üzerinde çalıştığı veriyi tuttuğu, çok hızlı ama elektrik kesilince silinen geçici bellektir.
OkuSSD ve HDD: Depolama Nasıl Çalışır?
HDD veriyi dönen manyetik disklere, SSD ise hareketli parçası olmayan flash bellek yongalarına yazar; SSD çok daha hızlı, HDD ise terabayt başına daha ucuzdur.
OkuDNS Nedir?
DNS, "ornek.com.tr" gibi akılda kalan alan adlarını bilgisayarların anladığı IP adreslerine çeviren internetin telefon rehberidir.
OkuBulut Bilişim Nedir?
Bulut bilişim, sunucu, depolama ve yazılım gibi bilişim kaynaklarını kendi makinene kurmak yerine internet üzerinden, kullandığın kadar kiralamaktır.
OkuOltalama (Phishing) Nedir?
Oltalama, saldırganın kendini banka, kargo firması ya da resmi kurum gibi gösterip seni şifre veya kart bilgisi vermeye kandırdığı dolandırıcılık yöntemidir.
Okuİki Adımlı Doğrulama (2FA) Nedir?
İki adımlı doğrulama, girişte şifrenin yanında ikinci bir kanıt isteyerek şifren çalınsa bile hesabının ele geçirilmesini zorlaştıran güvenlik katmanıdır.
OkuGit ve Sürüm Kontrolü Nedir?
Git, bir projedeki her değişikliği kimin, ne zaman ve neden yaptığıyla birlikte kaydeden, istenen ana geri dönmeyi ve ekipçe çalışmayı sağlayan dağıtık sürüm kontrol sistemidir.
OkuHata Ayıklama (Debugging) Nedir?
Hata ayıklama, bir programın beklenmeyen davranışının nedenini sistemli şekilde bulup düzeltme sürecidir.
OkuYapay Zeka Halüsinasyonu Nedir?
Halüsinasyon, bir yapay zeka modelinin gerçekte olmayan bilgiyi (sahte kaynak, uydurma rakam, var olmayan kişi) kendinden emin bir dille doğruymuş gibi üretmesidir.
OkuBit ve Bayt Nedir?
Bit, 0 ya da 1 değerini alan en küçük bilgi birimidir; 8 bit bir bayt eder ve dosya boyutundan internet hızına kadar dijital dünyadaki tüm ölçüler bu iki birime dayanır.
OkuTarayıcı Önbelleği (Cache) Nedir?
Tarayıcı önbelleği, ziyaret ettiğin sitelerin resim ve dosyalarını cihazında geçici olarak saklayıp sayfaların daha hızlı açılmasını sağlayan depolama alanıdır.
Okuİstem (Prompt) Nedir, İyi İstem Nasıl Yazılır?
İstem (prompt), bir yapay zeka modeline verilen talimat ya da sorudur; ne istendiği, kimin için, hangi biçimde ve hangi sınırlar içinde olduğu açıkça yazıldığında cevabın kalitesi belirgin biçimde artar.
OkuFrontend ve Backend Nedir?
Frontend, bir uygulamanın kullanıcının gördüğü ve dokunduğu yüzüdür; backend ise arka planda veriyi saklayan, kuralları işleten ve güvenliği sağlayan kısmıdır. İkisi birbiriyle genellikle API üzerinden konuşur.
OkuYapay Zeka Ajanı Nedir?
Yapay zeka ajanı, yalnızca soruya cevap veren değil; bir hedefi adımlara bölen, araç kullanan (dosya yazan, komut çalıştıran, internette arayan), sonucu ölçen ve gerekirse yeniden deneyen yapay zeka sistemidir.
OkuEkran Kartı (GPU) Nedir, Yapay Zeka Neden GPU İster?
GPU (grafik işlem birimi), aynı anda binlerce basit hesabı paralel yapabilen bir işlemcidir; önce oyun ve görüntü için geliştirildi, bugün yapay zeka modellerinin eğitilip çalıştırılmasının temel donanımıdır.
OkuKVKK Nedir? Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
KVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur; müşteri, çalışan ya da ziyaretçi bilgisi tutan her işletmeyi ilgilendirir.
Okue-Fatura ve e-Arşiv Fatura Nedir? Farkı Ne?
e-Fatura ve e-Arşiv fatura, kâğıt faturanın elektronik karşılıklarıdır; e-Fatura iki kayıtlı mükellef arasında Gelir İdaresi Başkanlığı sistemi üzerinden gider, e-Arşiv ise sisteme kayıtlı olmayan alıcılara (ör. son tüketici) kesilir.
OkuHTTP ve HTTPS Nedir? Adres Çubuğundaki Kilit Ne Anlama Gelir?
HTTP, tarayıcı ile web sitesi arasındaki konuşma kuralıdır; HTTPS ise bu konuşmanın şifrelenmiş hâlidir ve aradaki kimsenin gönderilen şifreyi, kart bilgisini ya da mesajı okuyamamasını sağlar.
OkuIP Adresi Nedir?
IP adresi, internete ya da yerel ağa bağlı her cihaza verilen sayısal adrestir; veriler bu adres sayesinde doğru cihaza ulaşır, tıpkı mektupların ev adresiyle doğru kapıya gitmesi gibi.
OkuYedekleme Nedir? 3-2-1 Kuralı
Yedekleme, verilerin bir kopyasını ayrı bir yerde saklamaktır; 3-2-1 kuralı (3 kopya, 2 farklı ortam, 1 kopya başka yerde) arıza, hırsızlık, yangın ve fidye yazılımına karşı en yaygın kabul gören yöntemdir.
OkuFidye Yazılımı (Ransomware) Nedir?
Fidye yazılımı, bilgisayardaki dosyaları şifreleyip kullanılamaz hâle getiren ve geri açmak için para (çoğunlukla kripto para) isteyen zararlı yazılımdır; en etkili korunma güncel yazılım, dikkatli e-posta kullanımı ve bağlantısız yedektir.
OkuDerin Öğrenme Nedir?
Derin öğrenme, çok katmanlı yapay sinir ağlarıyla verideki örüntüleri kendiliğinden öğrenen bir makine öğrenmesi yöntemidir; görüntü tanıma, ses tanıma ve dil modellerinin temelinde bu yöntem vardır.
Okue-İmza (Elektronik İmza) Nedir?
e-İmza, elektronik bir belgeyi kimin imzaladığını ve imzadan sonra değiştirilmediğini kanıtlayan dijital imzadır; Türkiye'de 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza, kural olarak elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur.
OkuŞifre Yöneticisi Nedir? Güçlü Şifre Nasıl Oluşturulur?
Şifre yöneticisi, her hesap için farklı ve güçlü şifreler üretip bunları şifreli bir kasada saklayan programdır; kullanıcının yalnızca tek bir ana şifreyi hatırlaması yeter.
OkuSanal Makine ve Konteyner Nedir?
Sanal makine, tek bir fiziksel bilgisayarın içinde kendi işletim sistemiyle çalışan sanal bir bilgisayardır; konteyner ise bir uygulamayı ihtiyaç duyduğu her şeyle birlikte paketleyip daha hafif biçimde, ana makinenin çekirdeğini paylaşarak çalıştırır.
OkuPython Nedir? Neden Bu Kadar Popüler?
Python, okunması kolay söz dizimiyle bilinen, genel amaçlı bir programlama dilidir; yeni başlayanların ilk dili olmasının yanında veri analizi, yapay zeka, otomasyon ve web geliştirmede de yaygın biçimde kullanılır.
OkuAnakart Nedir?
Anakart, bilgisayarın bütün parçalarını (işlemci, bellek, depolama, ekran kartı) birbirine bağlayan ve aralarındaki iletişimi sağlayan ana devre kartıdır; hangi parçaların takılabileceğini de anakart belirler.
OkuWi-Fi Nasıl Çalışır? Kablosuz İnternet Neden Yavaşlar?
Wi-Fi, cihazların modeme radyo dalgalarıyla bağlanmasını sağlayan kablosuz ağ teknolojisidir; hız, modemle cihaz arasındaki mesafeye, duvarlara, kullanılan frekans bandına ve aynı kanalı paylaşan komşu ağlara bağlıdır.
Okuİkili Sayı Sistemi Nedir?
İkili (binary) sayı sistemi yalnızca 0 ve 1 rakamlarını kullanır. Bilgisayarlar bütün sayıları, harfleri, resimleri ve sesleri sonunda bu iki rakamla saklar ve işler.
OkuDosya Uzantısı Nedir?
Dosya uzantısı, dosya adının sonundaki noktadan sonra gelen kısımdır (.jpg, .pdf, .docx gibi). İşletim sistemine dosyanın türünü ve hangi programla açılacağını söyler.
OkuPiksel ve Çözünürlük Nedir?
Piksel, dijital bir görüntüyü oluşturan en küçük renkli noktadır. Çözünürlük ise görüntüde ya da ekranda kaç piksel bulunduğunu (ör. 1920×1080) anlatır.
OkuDosya Boyutları: KB, MB, GB, TB
Kilobayt (KB), megabayt (MB), gigabayt (GB) ve terabayt (TB) dosya ve depolama boyutlarını anlatan birimlerdir. Her biri bir öncekinin yaklaşık bin katıdır.
OkuYapay Sinir Ağı Nedir?
Yapay sinir ağı, birbirine bağlı çok sayıda basit hesap biriminden (nöron) oluşan ve örneklerden öğrenen bir makine öğrenmesi modelidir. Görüntü tanıma ve dil modelleri bu yapıya dayanır.
OkuDoğal Dil İşleme (NLP) Nedir?
Doğal dil işleme, bilgisayarların insan dilini (Türkçe, İngilizce gibi) anlaması, işlemesi ve üretmesi üzerine çalışan yapay zeka alanıdır. Çeviri, sesli asistanlar ve sohbet botları bu alanın uygulamalarıdır.
OkuRAG (Bilgi Getirme ile Üretim) Nedir?
RAG, bir dil modelinin cevap vermeden önce ilgili belgeleri bir arama sistemiyle bulup okuması ve cevabını bu belgelere dayandırması yöntemidir. Güncel ve kuruma özel bilgiyle daha doğru cevap almayı sağlar.
OkuBilgisayarlı Görü Nedir?
Bilgisayarlı görü, bilgisayarların fotoğraf ve videolardaki nesneleri, yüzleri, yazıları ve hareketleri tanımasını sağlayan yapay zeka alanıdır.
OkuYazılım Güncellemeleri Neden Önemli?
Yazılım güncellemeleri hataları giderir, yeni özellikler getirir ve en önemlisi bilinen güvenlik açıklarını kapatır. Güncel olmayan cihazlar saldırılara karşı daha savunmasızdır.
OkuSürüm Numaraları Nasıl Okunur?
Yazılım sürümleri çoğunlukla 2.4.1 gibi üç sayıyla yazılır. Yaygın Anlamsal Sürümleme (SemVer) kuralına göre bu sayılar büyük değişiklik, yeni özellik ve hata düzeltmesini gösterir.
OkuAçık Kaynak Lisansları: MIT, GPL, Apache
Açık kaynak lisansları, bir yazılımın kodunu kimin, hangi şartlarla kullanabileceğini, değiştirebileceğini ve dağıtabileceğini belirler. En yaygınları MIT, Apache 2.0 ve GPL'dir.
OkuBulut Depolama Nedir?
Bulut depolama, dosyalarını kendi cihazın yerine internet üzerindeki sunucularda saklamaktır. Dosyalara her yerden erişilebilir, cihaz bozulsa da kaybolmaz; ama güvenlik ve gizlilik ayarlarına dikkat etmek gerekir.
OkuAlan Adı (Domain) Nedir?
Alan adı, bir web sitesine ulaşmak için kullanılan akılda kalıcı addır (ör. ornek.com.tr). Arka planda DNS bu adı sunucunun IP adresine çevirir. Alan adları belirli bir süre için kiralanır ve yenilenmesi gerekir.
OkuVPN Nedir?
VPN (sanal özel ağ), cihazın ile bir VPN sunucusu arasında şifreli bir tünel kurar. Halka açık Wi-Fi'de trafiği korur ve uzaktan şirket ağına güvenli bağlanmayı sağlar; ama seni internette tamamen görünmez yapmaz.
OkuÇerez (Cookie) Nedir?
Çerez, bir web sitesinin tarayıcına kaydettiği küçük bir metin dosyasıdır. Oturumunun açık kalması, sepetin hatırlanması ve tercihlerin saklanması gibi işlere yarar; bazıları ise reklam ve takip amacıyla kullanılır.
OkuPort (Bağlantı Noktası) Nedir?
Port, aynı bilgisayardaki farklı ağ hizmetlerini birbirinden ayıran numaradır. IP adresi bilgisayarı, port numarası ise o bilgisayardaki hangi programla konuşulacağını belirler (ör. web için 443).
OkuHTML ve CSS Nedir?
HTML bir web sayfasının içeriğini ve yapısını (başlık, paragraf, resim, bağlantı), CSS ise görünümünü (renk, yazı tipi, yerleşim) tanımlar. Tarayıcılar bu iki dili okuyarak sayfayı ekrana çizer.
OkuJavaScript Nedir?
JavaScript, web sayfalarını etkileşimli hale getiren programlama dilidir. Tarayıcıda çalışır; Node.js sayesinde sunucuda da kullanılır. Bugün web'in en yaygın programlama dilidir.
OkuJSON Nedir?
JSON, verileri okunabilir metin halinde saklamak ve sistemler arasında taşımak için kullanılan basit bir biçimdir. Web servisleri (API'ler) ve ayar dosyaları çoğunlukla JSON kullanır.
OkuSQL Nedir?
SQL, ilişkisel veritabanlarındaki verileri sorgulamak, eklemek, güncellemek ve silmek için kullanılan standart dildir. PostgreSQL, MySQL ve SQLite gibi veritabanları SQL ile yönetilir.
OkuProgramlamada Değişken Nedir?
Değişken, bir programın bir değeri adıyla saklayıp sonradan kullanmasını sağlayan kutudur. Sayı, metin, liste gibi verileri tutar ve programlamanın en temel kavramlarından biridir.
OkuGüç Kaynağı (PSU) Nedir?
Güç kaynağı (PSU), prizden gelen alternatif akımı bilgisayar parçalarının kullandığı düşük voltajlı doğru akıma çevirir. Yetersiz ya da kalitesiz bir güç kaynağı kararsızlığa ve parça arızasına yol açabilir.
OkuEkran Yenileme Hızı (Hz) Nedir?
Yenileme hızı, bir ekranın görüntüyü saniyede kaç kez yenilediğini gösterir ve hertz (Hz) ile ölçülür. 60 Hz yaygın standarttır; 120 Hz ve üzeri kaydırmayı ve hareketi daha akıcı gösterir.
OkuUSB Türleri: USB-A, USB-C ve Hızlar
USB, cihazları bağlamak ve şarj etmek için kullanılan standarttır. USB-A ve USB-C fiş şekillerini, USB 2.0, 3.x ve USB4 ise veri hızı sürümlerini anlatır; aynı fiş farklı hızlarda olabilir.
OkuGüvenlik Duvarı (Firewall) Nedir?
Güvenlik duvarı, bir cihaza ya da ağa gelen ve oradan çıkan bağlantıları kurallara göre izin veren veya engelleyen sistemdir. İnternetten gelen istenmeyen bağlantılara karşı ilk savunma hatlarından biridir.
OkuKötü Amaçlı Yazılım Türleri
Kötü amaçlı yazılım (malware), bilgisayara zarar vermek, veri çalmak ya da kullanıcıyı izlemek için yazılmış programların genel adıdır. Virüs, solucan, truva atı, casus yazılım ve fidye yazılımı başlıca türleridir.
OkuHalka Açık Wi-Fi Riskleri
Kafe, otel ve havalimanlarındaki halka açık Wi-Fi ağları kullanışlıdır ama başkalarıyla paylaşılır. Sahte ağlar ve trafik izleme gibi risklere karşı HTTPS, VPN ve dikkatli kullanım önemlidir.
OkuUnicode ve UTF-8 Nedir?
Unicode, dünyadaki bütün yazı sistemlerindeki karakterlere birer numara veren ortak standarttır. UTF-8 ise bu numaraları bayta çeviren en yaygın kodlamadır; Türkçe karakterlerin bozulmadan görünmesini sağlar.
OkuYapay Zekâda Token Nedir?
Token, dil modellerinin metni işlerken kullandığı küçük parçalardır; bir kelime, kelimenin bir parçası ya da bir noktalama işareti olabilir. Modellerin hafıza sınırı ve kullanım ücreti genellikle token sayısıyla ölçülür.
OkuURL (Web Adresi) Nedir?
URL, internetteki bir kaynağın (web sayfası, dosya, resim gibi) adresidir. Web adresleri genellikle protokol, alan adı, yol ve parametre gibi parçalardan oluşur. Bir bağlantının nereye götürdüğünü anlamak için URL okumayı bilmek güvenlik açısından önemlidir.
Okuİnternetten Güvenli Alışveriş Nasıl Yapılır?
Güvenli alışveriş; satıcının gerçekliğini doğrulamak, ödemeyi korumalı yöntemlerle yapmak ve haklarınızı bilmekle olur. Sanal kart ve 3D Secure en etkili iki önlemdir.
OkuHesabınız Ele Geçirildiyse Ne Yapmalısınız?
E-posta, sosyal medya ya da mesajlaşma hesabınız ele geçirildiyse hızlı davranmak zararı azaltır: önce erişimi geri alın, sonra kapıları kapatın, en son çevrenizi uyarın.
OkuÇocuklar İçin Güvenli İnternet ve Ebeveyn Denetimi
Çocukları internette korumanın yolu yasaklardan çok konuşmak, yaşa uygun ayarlar ve birlikte kurallar belirlemektir. Telefon ve tabletlerdeki ebeveyn denetimi araçları bu işi kolaylaştırır.
OkuSosyal Medyada Gizlilik ve Dijital Ayak İzi
İnternette paylaştığınız her şey dijital ayak izinizi oluşturur ve çoğu zaman kalıcıdır. Birkaç gizlilik ayarı ve paylaşım alışkanlığı, kimlik hırsızlığı ve dolandırıcılık riskini ciddi şekilde azaltır.
OkuDeepfake Nedir? Sahte Video ve Ses Nasıl Anlaşılır?
Deepfake, yapay zekâyla bir kişinin yüzünün, sesinin ya da konuşmasının gerçekçi biçimde taklit edildiği sahte içeriktir. Dolandırıcılıkta da kullanıldığı için doğrulama alışkanlığı şarttır.
OkuYapay Zekâyı İşte ve Günlük Hayatta Verimli Kullanmak
Yapay zekâ asistanları taslak yazma, özetleme, fikir üretme ve öğrenmede güçlü bir yardımcıdır. Verimli kullanmanın sırrı net istek, bağlam vermek ve sonucu her zaman kontrol etmektir.
OkuBilgisayar Yavaşladığında Ne Yapmalı?
Bilgisayarın yavaşlamasının en yaygın nedenleri açılışta çalışan gereksiz programlar, dolu disk, eski sürücüler, zararlı yazılım ve yetersiz donanımdır. Çoğu sorunu birkaç adımda kendiniz çözebilirsiniz.
OkuTelefon Pilinin Ömrü Nasıl Uzatılır?
Telefonlardaki lityum-iyon piller zamanla kapasite kaybeder. Aşırı sıcaktan kaçınmak, pili sürekli sıfıra indirmemek ve uzun süre yüzde 100'de tutmamak pil ömrünü uzatır.
OkuTelefon Hafızası Doldu: Yer Açmanın Yolları
Telefon depolama alanını en çok fotoğraflar, videolar, mesajlaşma uygulamalarının medya dosyaları ve uygulama önbellekleri doldurur. Önemli bir şey kaybetmeden birkaç adımda gigabaytlarca yer açabilirsiniz.
Okuİşinizi Hızlandıran Windows Klavye Kısayolları
Klavye kısayolları fareye uzanmadan işlem yapmanızı sağlar ve gün içinde ciddi zaman kazandırır. Kopyala-yapıştırdan pano geçmişine, ekran görüntüsünden pencere düzenine en kullanışlı kısayollar.
OkuEkran Görüntüsü Nasıl Alınır? (Windows, Mac, Android, iPhone)
Ekran görüntüsü, ekranınızda görünenin resmini kaydetmektir. Her işletim sisteminin kendine ait tuş kombinasyonları ve bölge seçme araçları vardır.
OkuPDF Nedir, Ne İşe Yarar?
PDF, bir belgenin her cihazda ve programda aynı görünmesini sağlayan dosya biçimidir. Resmî yazışmalardan faturalara kadar paylaşılan belgelerin standart biçimidir.
OkuZIP ve Dosya Sıkıştırma Nedir?
Sıkıştırma, dosyaları daha az yer kaplayacak şekilde paketlemektir. ZIP, birden çok dosyayı tek pakette toplamak ve göndermek için en yaygın biçimdir.
OkuE-posta Görgüsü: Kime, Bilgi (CC) ve Gizli (BCC) Farkı
Kime alanı mesajın asıl muhatabı, Bilgi (CC) bilgilendirilmesi gerekenler, Gizli (BCC) ise birbirinin adresini görmemesi gereken alıcılar içindir. Toplu e-postada BCC kullanmak hem görgü hem kişisel verilerin korunması meselesidir.
Okuİnternet Hızı Nedir? Mbps, İndirme, Yükleme ve Ping
İnternet hızı saniyede aktarılan veri miktarıdır ve megabit (Mbps) ile ölçülür. İndirme, yükleme ve ping farklı şeyleri anlatır; hangi değerin önemli olduğu internetle ne yaptığınıza bağlıdır.
OkuWi-Fi Çekmiyorsa Ne Yapmalı? Modem Yerleşimi ve Kanal Seçimi
Evdeki zayıf Wi-Fi çoğu zaman yanlış modem yerleşiminden, duvarlardan ve kalabalık kanallardan kaynaklanır. Modemi doğru yere koymak ve doğru frekansı seçmek çoğu sorunu masrafsız çözer.
OkuQR Kod Nedir, Nasıl Çalışır?
QR kod, telefon kamerasıyla okunabilen ve içinde bir web adresi, metin ya da ödeme bilgisi taşıyan iki boyutlu bir barkoddur. Kolaylığının yanında sahte QR kodlarla dolandırıcılık riski de vardır.
OkuNFC ve Temassız Ödeme Nasıl Çalışır?
NFC, birkaç santimetre mesafede çalışan kısa menzilli kablosuz iletişim teknolojisidir. Temassız kartlar ve telefonla ödeme, her işlemde değişen tek kullanımlık kodlar sayesinde kart bilgisini doğrudan paylaşmadan ödeme yapar.
OkuWeb Sitesi Kurmak İçin Neler Gerekir?
Bir web sitesi için üç temel şey gerekir: alan adı (adres), barındırma (sitenin durduğu sunucu) ve sitenin kendisi. Küçük bir işletme için hazır site kurucularından kendi kodladığınız siteye kadar farklı yollar vardır.
OkuArama Motoru Nasıl Çalışır?
Arama motorları interneti sürekli tarayan programlarla sayfaları bulur, içeriklerini devasa bir dizinde saklar ve bir arama yapıldığında yüzlerce sinyale göre en uygun sonuçları sıralar.
OkuSEO Nedir? Küçük İşletmeler İçin Temel Rehber
SEO (arama motoru optimizasyonu), bir web sitesinin arama sonuçlarında daha üst sıralarda ve daha doğru aramalarda görünmesi için yapılan çalışmaların tamamıdır. Temeli, ziyaretçinin sorusunu iyi cevaplayan, hızlı ve düzgün bir sitedir.
OkuBilgisayar Alırken Nelere Bakılmalı?
Doğru bilgisayar, en pahalısı değil ihtiyacınıza uyanıdır. İşlemci, bellek (RAM), depolama (SSD), ekran, pil ve garanti; bu altı başlığa bakarak bilinçli seçim yapabilirsiniz.
OkuUPS (Kesintisiz Güç Kaynağı) Nedir, Kimlere Gerekir?
UPS, elektrik kesildiğinde cihazlarınıza bir süre aküden enerji vererek veri kaybını ve donanım hasarını önleyen cihazdır. Masaüstü bilgisayar, modem, kasa (POS) ve kayıt cihazı kullanan iş yerleri için özellikle önemlidir.
OkuProgramlamaya Nereden Başlamalı?
Programlamaya başlamanın en iyi yolu, ilgi duyduğunuz küçük bir problemi seçip ona uygun bir dille adım adım ilerlemektir. Python ve JavaScript yeni başlayanlar için en yaygın iki seçenektir.
OkuDolandırıcı SMS ve Aramalar Nasıl Anlaşılır?
Dolandırıcılar kendini banka, kargo, polis ya da savcı gibi tanıtıp acele ettirerek para ya da şifre ister. Birkaç basit kural çoğu tuzağı boşa çıkarır.
OkuGüçlü Şifre Nasıl Oluşturulur?
Güçlü bir şifre uzun, tahmin edilemez ve her hesapta farklıdır. Akılda kalan ama kırılması zor şifre üretmenin en pratik yolu, birkaç rastgele kelimeden oluşan parola cümlesidir.
OkuBluetooth Nedir? Eşleştirme Sorunları ve Çözümleri
Bluetooth, kulaklık, hoparlör, klavye ve saat gibi cihazları kablosuz bağlamak için kullanılan kısa menzilli radyo teknolojisidir. Bağlantı sorunlarının çoğu birkaç basit adımla çözülür.
OkuYapay Zekâ Sohbetlerinde Gizlilik: Neleri Paylaşmamalı?
Yapay zekâ sohbet asistanlarına yazdıklarınız genellikle hizmet sağlayıcının sunucularında işlenir; ne kadar süre ve hangi amaçla saklandığı hizmetin gizlilik politikasına bağlıdır. Kimlik, şifre, müşteri verisi ve şirket sırları gibi bilgileri paylaşmadan önce iki kez düşünün.
Oku3B Model Dosyaları: GLB ve glTF Nedir?
glTF, üç boyutlu modelleri taşımak için açık bir standarttır; GLB ise aynı modelin tek bir ikili dosyaya paketlenmiş hâlidir. Web'de, oyunlarda ve 3B görüntüleyicilerde yaygın kullanılır.
OkuProgramlamada Fonksiyon Nedir?
Fonksiyon, belirli bir işi yapan ve adıyla tekrar tekrar çağrılabilen kod bloğudur. Girdi (parametre) alır, işini yapar ve çoğu zaman bir sonuç döndürür.
OkuDöngü Nedir? for ve while Döngüleri
Döngü, bir kod parçasını belirli bir koşul sağlandığı sürece ya da belirli sayıda tekrar çalıştıran yapıdır. En yaygın türleri for ve while döngüleridir.
OkuMonitör Panel Türleri: IPS, VA, TN ve OLED
Monitör ve televizyonlarda kullanılan başlıca panel türleri TN, IPS, VA ve OLED'dir. Her birinin renk, karşıtlık, görüş açısı ve fiyat açısından güçlü ve zayıf yanları vardır.
OkuProgramlamada Dizi (Liste) Nedir?
Dizi, birden çok değeri tek bir değişkende sıralı olarak tutan veri yapısıdır. Elemanlara sıra numarasıyla (indeks) ulaşılır; çoğu dilde ilk elemanın indeksi 0'dır.
OkuProgramlamada Koşul İfadeleri: if ve else
Koşul ifadeleri, bir programın bir durumun doğru ya da yanlış olmasına göre farklı kod çalıştırmasını sağlar. En yaygın biçimi if ve else yapısıdır.
OkuNesne Yönelimli Programlama (OOP) Nedir?
Nesne yönelimli programlama, programı veri ve o veriyle çalışan işlevleri bir arada tutan nesneler üzerine kurma yaklaşımıdır. Sınıf, nesne, kapsülleme ve kalıtım temel kavramlarıdır.
OkuGit'te Dal (Branch) Nedir?
Git'te dal (branch), projenin ana çizgisini bozmadan yeni bir özellik ya da düzeltme üzerinde çalışmayı sağlayan ayrı bir geliştirme koludur. İş bitince dal ana çizgiye birleştirilir.
OkuYazılımda Birim Testi Nedir?
Birim testi, bir programın en küçük parçalarının (genellikle tek bir fonksiyonun) beklenen sonucu verip vermediğini otomatik olarak denetleyen kısa kod parçasıdır.
OkuDosya Yolu (Path) Nedir? Mutlak ve Göreli Yol
Dosya yolu, bir dosyanın bilgisayardaki klasörler içinde nerede durduğunu gösteren adrestir. Kökten başlayan yola mutlak yol, bulunulan klasöre göre yazılan yola göreli yol denir.
OkuMekanik ve Membran Klavye Farkı
Mekanik klavyelerde her tuşun altında ayrı bir anahtar bulunur; membran klavyelerde ise tuşlar esnek bir zarın üzerindeki temas noktalarına basar. His, ses, dayanıklılık ve fiyat bakımından farklıdırlar.
OkumAh Nedir? Pil Kapasitesi Nasıl Okunur?
mAh (miliamper-saat), bir pilin ne kadar elektrik yükü depolayabildiğini gösteren birimdir. Değer büyüdükçe pil daha fazla yük taşır; ama gerçek kullanım süresi cihazın ne kadar enerji harcadığına da bağlıdır.
OkuCDN (İçerik Dağıtım Ağı) Nedir?
CDN, bir web sitesinin dosyalarının kopyalarını dünyanın farklı yerlerindeki sunucularda tutarak kullanıcıya en yakın noktadan hızlıca ulaştıran sunucu ağıdır.
OkuSosyal Mühendislik Nedir? İnsanı Hedef Alan Saldırılar
Sosyal mühendislik, saldırganın teknik bir açık yerine insanları kandırarak şifre, para ya da gizli bilgi elde etmeye çalışmasıdır. En güçlü savunma, acele ettiren ve gizli bilgi isteyen her talebi doğrulamaktır.
OkuYapay Zekâda Eğitim ve Çıkarım Nedir?
Bir yapay zekâ modelinin hayatı iki aşamadan oluşur: eğitimde model verilerden örüntüleri öğrenir; çıkarımda ise öğrendiklerini kullanarak yeni girdilere cevap üretir.
OkuDedektif Modu (Detective Mode) Nedir?
Dedektif Modu; aynı soruyu birden çok yapay zeka modeline çözdürüp, bir hakem modelin en iyi cevabı gerekçesiyle seçtiği çok-modelli tartışma sistemidir.
OkuNumex Nedir?
Numex, kod üreten bir araç değil; ürettiği yazılımı kendi kendine doğrulayan, kullanan ve gerektiğinde yeniden geliştiren, yazılımcının yanındaki yerli bir yoldaştır.
OkuNumex Çekirdek (Core) Nedir?
Çekirdek, ekosistemin beyni ve motorudur: bir isteği alıp kodu yazan, sonra durmayıp çalıştıran, test eden ve dürüstçe denetleyen otonom ajan.
OkuNumex Codex Nedir?
Numex Codex, Numex'in kod ajanının gömülü olduğu, tamamen Türkçe masaüstü kod editörüdür (IDE). Aynı ajan VS Code eklentisi ve komut satırı (CLI) olarak da kullanılabilir.
OkuNumex CLI Nedir?
CLI, Numex ajanını doğrudan terminalden çalıştırmanı sağlayan komut satırı arayüzüdür — otomasyona ve uzak sunuculara en yakın yüz.
OkuNumex SDK Nedir?
SDK, Numex Çekirdeğinin yeteneklerini kendi uygulamana gömmek için geliştirici kütüphanesidir — ekosistemi kapalı bir uygulama değil, bir platform yapan parça.
OkuNumex Hub Nedir?
Hub, ekosistemin kapısıdır: hesap, tek kimlikle giriş (SSO) ve tüm parçaların (Market, Forge, Pedia) buluştuğu merkez.
OkuNumex Forge Nedir?
Forge, saf git tabanlı kod barındırma hizmetidir: standart git, hiçbir kilit yok; üstünde Numex ile tek hareketle yayın.
OkuNumex Market Nedir?
Market, Çekirdeğin ürettiği uygulamaların yayınlandığı mağazadır: kaynak kod, çalıştırılabilir dosya ya da Forge deposu olarak — herkese açık bir katalog.
OkuNumex AI Sohbet ve Kanvas Nedir?
Numex AI, www.numexai.com.tr adresinde çalışan Türkçe yapay zekâ sohbet asistanıdır; Kanvas paneli ürettiği kodu ve sayfayı yanında canlı olarak gösterir.
OkuNumex Okul Nedir?
Numex Okul, anasınıfından liseye, TYT/AYT ve ehliyet sınavına kadar yapay zekâ ile test üreten, her soruyu ikinci bir yapay zekâya bağımsız çözdürerek doğrulayan eğitim platformudur.
OkuNumexpedia Nedir?
Numexpedia, bilgisayar, yapay zekâ ve yazılım terimlerini herkes için sade Türkçe ile anlatan özgür bir ansiklopedidir.
OkuPusulam Nedir?
Pusulam, Numex ekibinin esnaf ve KOBİ için geliştirdiği bulut tabanlı ön muhasebe ve hızlı satış (POS) programıdır.
OkuPC Doktoru Nedir?
PC Doktoru, Numex ekibinin yapay zekâ destekli Windows bakım, teşhis, güvenlik ve performans konsoludur.
OkuKategoriye göre keşfet
Yapay Zeka
Makine öğrenmesi, sinir ağları, dil modelleri ve akıllı sistemler.
Yazılım
İşletim sistemleri, uygulamalar ve yazılımın temelleri.
Programlama
Diller, algoritmalar, veri yapıları ve geliştirme pratikleri.
Donanım
İşlemci, bellek, depolama ve bilgisayarın fiziksel parçaları.
İnternet & Ağlar
İnternetin çalışması, protokoller ve web teknolojileri.
Güvenlik
Siber güvenlik, şifreleme ve dijital mahremiyet.
Temel Kavramlar
Bilgisayar biliminin herkesin bilmesi gereken temelleri.
Numex Ekosistemi
Numex ajanı, çekirdeği ve ekosistemin parçaları — Numex AI, Okul, Codex, CLI, SDK, Hub, Forge, Market, Numexpedia; ekibin diğer ürünleri Pusulam ve PC Doktoru.