DNS Nedir?

İnternetteki her sunucunun 93.184.216.34 gibi sayısal bir IP adresi vardır. İnsanlar ise sayı değil isim hatırlar. DNS (Domain Name System, alan adı sistemi) bu ikisi arasında tercümanlık yapar.

Nasıl çalışır

Tarayıcına bir adres yazdığında arka planda kabaca şunlar olur:

1. Bilgisayarın önce kendi önbelleğine bakar: Bu adresi yakın zamanda sordu mu?
2. Bilmiyorsa soruyu bir çözümleyiciye (genelde internet sağlayıcının DNS sunucusu) gönderir.
3. Çözümleyici kök sunuculara sorar. Kök sunucular ona ".tr ile ilgili sunuculara git" der.
4. .tr sunucuları "com.tr" ve ardından alan adının yetkili sunucusunu gösterir.
5. Yetkili sunucu gerçek IP adresini verir. Cevap, belirlenen süre (TTL) boyunca önbellekte saklanır.

Bütün bu süreç çoğu zaman milisaniyeler içinde biter.

Bilmen gerekenler

• .tr alan adları Türkiye'de BTK bünyesindeki TRABİS sistemiyle yönetilir.
• Alternatif DNS: 1.1.1.1 (Cloudflare) veya 8.8.8.8 (Google) gibi herkese açık çözümleyiciler kullanılabilir.
• DNS değişiklikleri önbellekler yüzünden hemen her yere yayılmaz. Yeni kaydın her yerde görünmesi saatler sürebilir.
• Güvenlik: Klasik DNS sorguları şifresizdir. DNS over HTTPS (DoH) sorguları şifreleyerek araya girilmesini zorlaştırır.

DNS çalışmadığında internet "kopmuş" gibi görünür. Aslında bağlantı yerindedir, sadece rehber kaybolmuştur.

İlgili makaleler: İnternet Nasıl Çalışır? · Siber Güvenlik Temelleri · API Nedir?