Arama Motoru Nasıl Çalışır?
Arama motorları interneti sürekli tarayan programlarla sayfaları bulur, içeriklerini devasa bir dizinde saklar ve bir arama yapıldığında yüzlerce sinyale göre en uygun sonuçları sıralar.
Arama kutusuna bir kelime yazdığınızda saniyenin altında milyonlarca sonuç gelir. Bu, arama motorunun interneti o anda taraması sayesinde değil, çok önceden yaptığı hazırlık sayesinde olur. Süreç üç adımdan oluşur.
1. Tarama (crawling)
Arama motorları örümcek ya da bot denen programlarla internette sürekli dolaşır. Bir sayfayı okur, içindeki bağlantıları bulur ve o sayfalara geçer. Yeni siteler çoğunlukla başka sitelerden verilen bağlantılar ya da site sahibinin gönderdiği site haritası (sitemap) sayesinde keşfedilir.
Site sahipleri robots.txt dosyasıyla botlara hangi bölümlere girmemesi gerektiğini söyleyebilir (örneğin yönetim paneli).
2. Dizine ekleme (indexing)
Taranan sayfanın içeriği analiz edilir: başlık, metin, resimler, yayın tarihi, dili, hangi konuyla ilgili olduğu. Bu bilgiler, bir kütüphane kataloğuna benzeyen devasa bir dizinde saklanır. Dizinde olmayan sayfa aramada çıkmaz.
3. Sıralama (ranking)
Siz arama yaptığınızda motor dizindeki uygun sayfaları bulur ve sıralar. Sıralamada yüzlerce sinyal kullanılır; bilinen başlıcaları:
- Alaka: Sayfa sorduğunuz soruyu gerçekten cevaplıyor mu?
- Kalite ve güvenilirlik: İçerik özgün ve doğru mu, yazan kaynak konuya hâkim mi?
- Bağlantılar: Güvenilir başka siteler bu sayfaya bağlantı veriyor mu?
- Kullanılabilirlik: Sayfa hızlı açılıyor mu, telefonda düzgün görünüyor mu, güvenli bağlantı (https) var mı?
- Bağlam: Konumunuz, dil ayarınız ve aramanın zamanı. "Eczane" araması bulunduğunuz şehre göre değişir.
Daha iyi arama yapmak için ipuçları
- Tırnak işareti: "dosya uzantısı nedir" → kelimeleri tam bu sırayla arar.
- Eksi işareti: jaguar -araba → arabayla ilgili sonuçları çıkarır.
- site: komutu: site:gov.tr e-imza → yalnızca o alan adındaki sayfalarda arar.
- filetype: komutu: filetype:pdf yönetmelik → yalnızca PDF dosyaları.
- Soruyu doğal dille yazmak da çoğu zaman iyi sonuç verir.
Reklam ve organik sonuç farkı
Sonuçların en üstünde ya da altında "Sponsorlu" / "Reklam" etiketli bağlantılar para ödenerek gösterilir. Dolandırıcılar da reklam verebildiği için banka, kargo ya da resmî kurum ararken reklam bağlantıları yerine adresi bildiğiniz siteye doğrudan girin.
Kendi sitenizin aramada nasıl öne çıkabileceğini SEO Nedir? yazısında anlatıyoruz.
İlgili Makaleler
İnternet Nasıl Çalışır?
İnternet, dünyadaki milyonlarca bilgisayarı ortak kurallarla (protokollerle) birbirine bağlayan devasa bir ağdır.
DNS Nedir?
DNS, "ornek.com.tr" gibi akılda kalan alan adlarını bilgisayarların anladığı IP adreslerine çeviren internetin telefon rehberidir.
Bulut Bilişim Nedir?
Bulut bilişim, sunucu, depolama ve yazılım gibi bilişim kaynaklarını kendi makinene kurmak yerine internet üzerinden, kullandığın kadar kiralamaktır.