Çerez (Cookie) Nedir?
Çerez, bir web sitesinin tarayıcına kaydettiği küçük bir metin dosyasıdır. Oturumunun açık kalması, sepetin hatırlanması ve tercihlerin saklanması gibi işlere yarar; bazıları ise reklam ve takip amacıyla kullanılır.
Bir siteye giriş yapıp sayfayı yenilediğinde yeniden şifre sormaması, sepetindeki ürünlerin durması ya da dil tercihinin hatırlanması genellikle çerezler sayesindedir.
Çerez nasıl çalışır?
Site, cevabıyla birlikte tarayıcına küçük bir bilgi parçası gönderir. Tarayıcı bunu saklar ve aynı siteye her istekte geri gönderir. Böylece site seni bir sonraki sayfada "tanır".
Çerez türleri
- Zorunlu çerezler: Oturumu açık tutmak, sepeti saklamak gibi sitenin çalışması için gerekenler.
- Tercih çerezleri: Dil, tema gibi seçimleri hatırlar.
- Analitik çerezler: Sitenin nasıl kullanıldığını (hangi sayfalar ziyaret ediliyor) ölçer.
- Reklam ve takip çerezleri: Farklı sitelerdeki davranışını izleyerek reklam göstermek için kullanılır.
Birinci taraf ve üçüncü taraf
- Birinci taraf çerez: Ziyaret ettiğin sitenin kendi çerezi.
- Üçüncü taraf çerez: Sayfaya gömülü başka bir şirketin (ör. reklam ağı) çerezi. Birçok tarayıcı bu tür takip çerezlerini artık varsayılan olarak kısıtlıyor.
Neden izin soruluyor?
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler, zorunlu olmayan çerezler için kullanıcının bilgilendirilmesini ve çoğu durumda açık rıza alınmasını gerektirir. Bu yüzden siteler çerez bildirimi gösterir. Yalnızca zorunlu çerezleri kabul etmek genellikle siteyi kullanmana engel olmaz.
Çerez güvenliği
Oturum çerezi, hesabının anahtarı gibidir. Biri bu çerezi ele geçirirse şifreni bilmeden hesabına girebilir. Bu yüzden:
- Ortak bilgisayarlarda işin bitince çıkış yap.
- Tarayıcı eklentilerini yalnızca güvendiğin kaynaklardan kur.
- Çerez dosyalarını ya da tarayıcı verilerini kimseyle paylaşma.
Özet
- Çerez, sitenin tarayıcına kaydettiği küçük bilgidir.
- Oturum ve tercihler için gereklidir; takip için de kullanılır.
- Oturum çerezi bir anahtar gibidir, paylaşılmamalıdır.
İlgili Makaleler
İnternet Nasıl Çalışır?
İnternet, dünyadaki milyonlarca bilgisayarı ortak kurallarla (protokollerle) birbirine bağlayan devasa bir ağdır.
DNS Nedir?
DNS, "ornek.com.tr" gibi akılda kalan alan adlarını bilgisayarların anladığı IP adreslerine çeviren internetin telefon rehberidir.
Bulut Bilişim Nedir?
Bulut bilişim, sunucu, depolama ve yazılım gibi bilişim kaynaklarını kendi makinene kurmak yerine internet üzerinden, kullandığın kadar kiralamaktır.