Programlamada Değişken Nedir?

Bir hesap yaparken ara sonuçları bir kâğıda yazıp sonra kullanırız. Programlamada bu kâğıdın adı değişkendir: bir değeri bir adla saklar.

Basit örnek

fiyat = 250
adet = 3
toplam = fiyat * adet
print(toplam)  # 750

Burada fiyat, adet ve toplam birer değişkendir. Değerleri değiştirildiğinde program yeni değerle çalışır; adı da buradan gelir.

Veri türleri

Değişkenler farklı türde değer tutabilir:

• Tam sayı: 42
• Ondalıklı sayı: 3.14
• Metin (string): "Merhaba"
• Mantıksal (boolean): doğru / yanlış
• Liste / dizi: [1, 2, 3]
• Sözlük / nesne: {"ad": "Ayşe", "yaş": 30}

Bazı dillerde (Python, JavaScript) tür, değere bakılarak otomatik belirlenir; bazılarında (Java, C#, TypeScript) türü açıkça yazmak gerekir ya da yazılabilir.

İyi değişken adı

• Ne tuttuğunu anlatsın: x yerine musteriSayisi.
• Tutarlı bir yazım biçimi kullan: musteri_sayisi ya da musteriSayisi.
• Dilin ayrılmış kelimelerini (if, for, class gibi) ad olarak kullanma.
• Birçok dilde Türkçe karakterler ad olarak geçerlidir, ama ekip ve araç uyumu için çoğu projede İngilizce karakterler tercih edilir.

Sabitler

Değişmemesi gereken değerler için sabit kullanılır. JavaScript'te const, Python'da ise büyük harfle yazma geleneği (KDV_ORANI = 0.20) bunu belirtir.

Para hesabında dikkat

Ondalıklı sayılar bilgisayarda her zaman tam olarak saklanamaz; 0.1 + 0.2 bazı dillerde 0.30000000000000004 verir. Para hesaplarında kuruş cinsinden tam sayı ya da dilin ondalık (decimal) türü kullanılmalıdır.

Özet

• Değişken, bir değeri adıyla saklar.
• Sayı, metin, liste gibi türler vardır.
• Anlamlı ad ver; para için ondalık türüne dikkat et.