Programlamada Koşul İfadeleri: if ve else

Günlük hayatta sürekli karar veririz: "Yağmur yağıyorsa şemsiye al, yağmıyorsa alma." Programlar da aynı şekilde karar verir. Bunu sağlayan yapıya koşul ifadesi denir.

if: Koşul doğruysa çalış

if, verilen koşul doğruysa içindeki kodu çalıştırır:

const sicaklik = 32;
if (sicaklik > 30) {
  console.log('Hava çok sıcak, su içmeyi unutma.');
}

else: Değilse başka bir şey yap

else, koşul yanlış olduğunda çalışacak kodu belirtir:

yas = 16
if yas >= 18:
    print("Oy kullanabilirsin.")
else:
    print("Henüz oy kullanamazsın.")

Birden fazla seçenek: else if

İkiden fazla durum varsa koşullar sırayla denenir. JavaScript'te else if, Python'da elif kullanılır:

const not = 72;
if (not >= 85) {
  console.log('Pekiyi');
} else if (not >= 70) {
  console.log('İyi');
} else if (not >= 50) {
  console.log('Orta');
} else {
  console.log('Geliştirilmeli');
}

Koşullar yukarıdan aşağı denenir ve ilk doğru olan çalışır; geri kalanlar atlanır. Bu yüzden sıralama önemlidir.

Koşulları birleştirmek

Birden fazla koşul mantık işleçleriyle birleştirilebilir:

• ve (&& / and): iki koşul da doğru olmalı
• veya (|| / or): en az biri doğru olmalı
• değil (! / not): koşulu tersine çevirir

if yas >= 18 and kimlik_var:
    print("Girebilirsin.")

Sık yapılan hatalar

• Karşılaştırma yerine atama yazmak: JavaScript'te = değer atar, === karşılaştırır.
• Sıralamayı ters kurmak: not >= 50 koşulunu en üste yazarsan 90 alan öğrenci de "Orta" görür.
• Çok derin iç içe koşullar: okunmayı zorlaştırır; çoğu zaman erken dönüş (return) ya da ayrı fonksiyonlar daha anlaşılırdır.

Koşul ifadeleri, programın duruma göre davranmasını sağlayan en temel araçtır; döngüler ve fonksiyonlarla birlikte programlamanın yapı taşlarındandır.