JavaScript Nedir?

HTML bir sayfanın yapısını, CSS görünümünü belirler. Bir düğmeye basınca bir şey olması, formun gönderilmeden kontrol edilmesi, sayfanın yenilenmeden yeni içerik getirmesi ise JavaScript ile yapılır.

Nerede çalışır?

• Tarayıcıda: Bütün modern tarayıcılar JavaScript'i doğrudan çalıştırır. Kullanıcının ekranındaki etkileşimler burada yönetilir.
• Sunucuda: Node.js sayesinde JavaScript sunucu tarafında da kullanılabilir; web sunucusu, API ve komut satırı araçları yazılabilir.
• Masaüstü ve mobil: Bazı çerçevelerle masaüstü ve mobil uygulamalar da geliştirilir.

Basit bir örnek

const dugme = document.querySelector('#gonder');
dugme.addEventListener('click', () => {
  alert('Formunuz gönderildi!');
});

Bu kod, gonder kimlikli düğmeye tıklanınca bir mesaj gösterir.

Temel kavramlar

• Değişken: Bir değeri saklar (const ad = 'Ayşe').
• Fonksiyon: Tekrar kullanılabilen kod bloğu.
• Olay (event): Tıklama, tuşa basma gibi kullanıcı eylemleri.
• DOM: Sayfadaki öğelere JavaScript'ten erişmeyi sağlayan yapı.
• Asenkron işlem: Sunucudan veri beklerken sayfanın donmaması (fetch, async/await).

Java ile aynı şey mi?

Hayır. Adları benzese de Java ve JavaScript farklı dillerdir; amaçları, yapıları ve çalıştıkları ortamlar ayrıdır.

TypeScript

TypeScript, JavaScript'e tür bilgisi ekleyen bir dildir. Kod çalıştırılmadan önce birçok hatayı yakalamayı sağlar ve sonunda JavaScript'e dönüştürülür. Büyük projelerde sık tercih edilir.

Özet

• JavaScript sayfaları etkileşimli yapar.
• Tarayıcıda ve Node.js ile sunucuda çalışır.
• Java'dan farklı bir dildir; TypeScript onun türlü uzantısıdır.