3B Model Dosyaları: GLB ve glTF Nedir?

Bir 3B model; şeklini oluşturan üçgenlerden, yüzeyin rengini ve parlaklığını anlatan malzemelerden, bazen de dokulardan ve hareketlerden oluşur. Bu bilgilerin bir programdan ötekine kaybolmadan taşınması için ortak bir dosya biçimi gerekir. glTF bu iş için geliştirilmiş açık bir standarttır.

glTF nedir?

glTF (GL Transmission Format), Khronos Group tarafından yayımlanan açık bir 3B dosya standardıdır. Amacı, modeli hızlı yüklenecek ve doğrudan çizilecek biçimde taşımaktır; bu yüzden sık sık "3B'nin JPEG'i" diye anılır.

Bir glTF modelinde şunlar bulunabilir:

• Ağ (mesh): modelin üçgenlerden oluşan şekli
• Malzeme: renk, metalik olma ve pürüzlülük gibi fiziksel özellikler
• Doku: yüzeye giydirilen resimler
• Sahne ağacı: parçaların birbirine göre konumu
• Animasyon: parçaların zamanla dönmesi, kayması

GLB ile glTF arasındaki fark

glTF modeli genellikle birkaç dosyadan oluşur: yapıyı anlatan bir .gltf (JSON metni), geometriyi tutan .bin dosyası ve doku resimleri. GLB ise bunların hepsini tek bir ikili dosyada toplar.

• .gltf: metin olarak okunabilir, elle incelemesi kolaydır
• .glb: tek dosya, paylaşması ve indirmesi kolaydır

İçerik aynıdır; yalnızca paketlenişi farklıdır.

Diğer yaygın biçimlerle karşılaştırma

• OBJ: eski ve çok yaygındır, ama animasyon taşımaz; malzemeler ayrı bir dosyada durur.
• FBX: oyun ve animasyon araçlarında yaygındır, ama kapalı bir biçimdir.
• STL: 3B yazıcılar için kullanılır; yalnızca şekli taşır, renk ve malzeme yoktur.

GLB dosyası nasıl açılır?

• Blender gibi 3B programlar glTF/GLB içe ve dışa aktarabilir.
• Web'de three.js gibi kütüphaneler GLB'yi tarayıcıda çizebilir.
• Çevrim içi glTF görüntüleyicilerine dosyayı sürükleyip bırakarak da bakabilirsin.

İpucu: Bir modeli web sitende göstereceksen GLB iyi bir seçimdir; tek dosya olduğu için taşırken parça kaybolmaz.