Açık Kaynak Lisansları: MIT, GPL, Apache
Açık kaynak lisansları, bir yazılımın kodunu kimin, hangi şartlarla kullanabileceğini, değiştirebileceğini ve dağıtabileceğini belirler. En yaygınları MIT, Apache 2.0 ve GPL'dir.
5 dk okuma 2026-10-21
Bir projenin kodu herkese açık olabilir; ama bu, onunla istediğin her şeyi yapabileceğin anlamına gelmez. Ne yapılabileceğini lisans belirler. Lisansı olmayan bir kodun telif hakları sahibinde kalır.
İki ana aile
- İzin veren (permissive) lisanslar: Kodu kullanmana, değiştirmene ve kapalı bir ürünün içine koymana izin verir; genellikle yalnızca telif notunu korumanı ister.
- Karşılıklı (copyleft) lisanslar: Kodu değiştirip dağıtırsan, ortaya çıkan eseri de aynı lisansla, kaynak koduyla birlikte paylaşmanı ister.
Yaygın lisanslar
- MIT: Çok kısa ve serbest. Telif ve lisans notunu koruduğun sürece hemen her kullanıma izin verir.
- Apache 2.0: MIT'e benzer şekilde serbesttir; ek olarak patent haklarıyla ilgili açık hükümler içerir ve yapılan değişikliklerin belirtilmesini ister.
- BSD: MIT'e yakın, serbest bir lisans ailesidir.
- GPL (v2, v3): Copyleft lisanstır. GPL'li kodu içeren bir programı dağıtırsan, o programın kaynak kodunu da GPL ile sunman gerekir.
- LGPL: Kütüphaneler için daha esnek bir copyleft; kütüphaneyi kullanan programın tamamının açılmasını şart koşmaz.
- AGPL: GPL'e benzer, ama yazılımı yalnızca bir web hizmeti olarak sunsan bile kaynak kodu paylaşma yükümlülüğü getirir.
Pratik öneriler
- Bir kütüphaneyi ticari ürüne eklemeden önce lisansını kontrol et.
- Projendeki bağımlılıkların lisanslarını listeleyen araçlardan yararlan.
- Kendi açık kaynak projen için bir lisans seç ve
LICENSEdosyası ekle; aksi halde başkaları kodu yasal olarak kullanamaz. - Hukuki bir belirsizlik varsa bir hukuk uzmanına danış; bu yazı genel bilgi içindir.
Özet
- Açık kod ≠ sınırsız kullanım; lisans belirler.
- MIT ve Apache serbest, GPL karşılıklılık ister.
- Kullanmadan önce lisansı oku.
#açık kaynak#lisans#mit#gpl#apache
İlgili Makaleler
İşletim Sistemi Nedir?
İşletim sistemi, donanım ile uygulamalar arasında köprü kuran ve bilgisayarın kaynaklarını yöneten temel yazılımdır.
Veritabanı Nedir?
Veritabanı, verilerin düzenli biçimde saklandığı, hızlıca sorgulanıp güncellenebildiği yapılandırılmış bir depolama sistemidir.
Açık Kaynak Yazılım Nedir?
Açık kaynak, kaynak kodu herkese açık olan; incelenebilen, değiştirilebilen ve paylaşılabilen yazılım anlayışıdır.