Dosya Yolu (Path) Nedir? Mutlak ve Göreli Yol

Bilgisayarındaki her dosyanın bir adresi vardır. Tıpkı bir evin il, ilçe, sokak ve kapı numarasıyla bulunması gibi, dosya da iç içe klasörlerle bulunur. Bu adrese dosya yolu (path) denir.

Yolun parçaları

Windows'ta bir yol şöyle görünür:

C:\Users\Ayse\Belgeler\rapor.docx

• C: → sürücü
• Users\Ayse\Belgeler → iç içe klasörler
• rapor.docx → dosyanın adı ve uzantısı

macOS ve Linux'ta sürücü harfi yoktur, her şey tek bir kökten (/) başlar ve ayraç olarak eğik çizgi kullanılır:

/home/ayse/belgeler/rapor.docx

Mutlak yol

Kökten (ya da sürücüden) başlayıp dosyaya kadar eksiksiz yazılan yoldur. Nereden bakarsan bak aynı dosyayı gösterir. Yukarıdaki iki örnek de mutlak yoldur.

Göreli yol

Şu an bulunduğun klasöre göre yazılan yoldur. İki özel işaret kullanılır:

• . → bulunduğun klasör
• .. → bir üst klasör

Örneğin bir web sitesinde index.html dosyası resimler klasöründeki bir resmi şöyle çağırır:

<img src="resimler/logo.png">

Bir alt klasördeki sayfa aynı resme ulaşmak için önce bir üst klasöre çıkar:

<img src="../resimler/logo.png">

Neden önemli?

• Taşınabilirlik: bir projede göreli yol kullanırsan proje klasörünü başka bir yere ya da başka bir bilgisayara taşıdığında bağlantılar bozulmaz. Mutlak yol ise yalnız o bilgisayarda çalışır.
• Hata bulma: "dosya bulunamadı" hatalarının çoğu yanlış yazılmış yoldan kaynaklanır.

Sık karşılaşılan sorunlar

• Büyük-küçük harf: Linux'ta Resim.png ile resim.png farklı dosyalardır; Windows'ta genellikle aynı sayılır. Bu yüzden Windows'ta çalışan bir site sunucuda bozulabilir.
• Boşluklu adlar: komut satırında boşluk içeren yollar tırnak içine alınmalıdır.
• Türkçe karakterler: bazı eski programlar ğ, ş, ı gibi harfli yollarda sorun çıkarabilir; proje klasörlerinde sade adlar kullanmak güvenlidir.

Kısaca: mutlak yol "tam adres", göreli yol "buradan şöyle git" demektir.