Dosya Uzantısı Nedir?
Dosya uzantısı, dosya adının sonundaki noktadan sonra gelen kısımdır (.jpg, .pdf, .docx gibi). İşletim sistemine dosyanın türünü ve hangi programla açılacağını söyler.
Bir dosyanın adı genellikle iki parçadan oluşur: ad ve uzantı. tatil-fotografi.jpg dosyasında ad tatil-fotografi, uzantı ise .jpg'dir.
Uzantı ne işe yarar?
İşletim sistemi bir dosyayı çift tıkladığında hangi programın açacağına çoğunlukla uzantıya bakarak karar verir. .pdf bir PDF okuyucuyla, .mp3 bir müzik çalarla açılır.
Sık karşılaşılan uzantılar
- Belge: .pdf, .docx (Word), .xlsx (Excel), .pptx (PowerPoint), .txt (düz metin)
- Görsel: .jpg / .jpeg, .png, .gif, .webp, .heic (iPhone fotoğrafları)
- Ses ve video: .mp3, .wav, .mp4, .mov
- Sıkıştırılmış: .zip, .rar, .7z
- Program: .exe, .msi (Windows), .apk (Android), .dmg (macOS)
Uzantıyı değiştirmek dosyayı dönüştürmez
Bir .png dosyasının adını .jpg yapmak onu JPG'ye çevirmez; yalnızca adını değiştirir. İçerik aynı kalır ve bazı programlar dosyayı açamayabilir. Gerçek dönüşüm için dosyayı bir programla açıp farklı kaydet ya da dışa aktar seçeneğini kullanmak gerekir.
Gizli uzantılar ve güvenlik
Windows varsayılan olarak bilinen uzantıları gizleyebilir. Bu durumda fatura.pdf.exe adlı bir dosya ekranda fatura.pdf gibi görünür ve aslında bir program olduğu fark edilmez. Kötü niyetli e-postalar bu yöntemi sık kullanır. Uzantıları görünür yapmak için Dosya Gezgini'nde Görünüm → Dosya adı uzantıları seçeneğini açabilirsin.
Özet
- Uzantı, dosyanın türünü gösteren son kısımdır.
- Adı değiştirmek biçimi değiştirmez.
- Bilmediğin yerden gelen .exe, .scr, .bat gibi dosyaları açma.
İlgili Makaleler
Bit ve Bayt Nedir?
Bit, 0 ya da 1 değerini alan en küçük bilgi birimidir; 8 bit bir bayt eder ve dosya boyutundan internet hızına kadar dijital dünyadaki tüm ölçüler bu iki birime dayanır.
İkili Sayı Sistemi Nedir?
İkili (binary) sayı sistemi yalnızca 0 ve 1 rakamlarını kullanır. Bilgisayarlar bütün sayıları, harfleri, resimleri ve sesleri sonunda bu iki rakamla saklar ve işler.
Piksel ve Çözünürlük Nedir?
Piksel, dijital bir görüntüyü oluşturan en küçük renkli noktadır. Çözünürlük ise görüntüde ya da ekranda kaç piksel bulunduğunu (ör. 1920×1080) anlatır.