QR Kod Nedir, Nasıl Çalışır?
QR kod, telefon kamerasıyla okunabilen ve içinde bir web adresi, metin ya da ödeme bilgisi taşıyan iki boyutlu bir barkoddur. Kolaylığının yanında sahte QR kodlarla dolandırıcılık riski de vardır.
QR kod (Quick Response — Hızlı Yanıt), 1994'te Japonya'da otomotiv parçalarını takip etmek için geliştirilmiş iki boyutlu bir barkoddur. Bugün restoran menülerinden ödeme sistemlerine kadar her yerdedir.
Normal barkoddan farkı
Market ürünlerindeki çizgili barkodlar yalnızca yatay yönde bilgi taşır ve birkaç düzine rakamla sınırlıdır. QR kod hem yatay hem dikey yönde bilgi taşıdığından birkaç bin karaktere kadar veri saklayabilir.
Nasıl çalışır?
- Üç köşedeki büyük kareler, kameranın kodun yerini ve yönünü bulmasını sağlar. Bu yüzden kodu yamuk tutsanız bile okunur.
- Siyah-beyaz küçük kareler veriyi taşır.
- Kodlar hata düzeltme bilgisi içerir: kodun bir kısmı kirli ya da yırtık olsa bile okunabilir. Ortasında logo bulunan QR kodlar da bu sayede çalışır.
Ne taşıyabilir?
- Web adresi (en yaygın kullanım)
- Wi-Fi ağ adı ve şifresi (misafirleriniz tarayıp bağlanır)
- Kartvizit bilgileri
- Düz metin, telefon numarası, e-posta
- Ödeme bilgileri
Telefonların çoğunda kamera uygulaması QR kodu doğrudan okur; ayrı uygulama gerekmez.
Kendi QR kodunuzu oluşturmak
Ücretsiz QR oluşturucularla birkaç saniyede kod yapabilirsiniz. İki noktaya dikkat edin:
- Bazı siteler "dinamik QR" adı altında kodu kendi yönlendirme adreslerine bağlar; abonelik bittiğinde basılı kodlarınız çalışmayı bırakabilir. Web adresinizi doğrudan içeren statik kod daha güvenlidir.
- Basmadan önce kodu birkaç farklı telefonla deneyin.
Sahte QR kodlarına dikkat
QR kodun içinde ne olduğunu gözle göremezsiniz. Dolandırıcılar bu yüzden otopark ödeme makinelerine, restoran masalarına ya da posterlere sahte QR etiketleri yapıştırabilir; kod sizi kart bilgilerinizi isteyen sahte bir ödeme sayfasına götürür. Bu yönteme "quishing" (QR + phishing) denir.
Korunmak için:
- Kodu okuttuktan sonra açılmadan önce telefonun gösterdiği adresi okuyun.
- Asıl kodun üzerine yapıştırılmış gibi duran etiketlere şüpheyle yaklaşın.
- Ödeme sayfasına QR ile girdiyseniz alan adını kontrol etmeden kart bilgisi girmeyin.
- E-posta ya da SMS ile gelen "QR kodu okutarak hesabınızı doğrulayın" mesajlarına uymayın.
Sahte bağlantıları tanıma yöntemleri için Oltalama Nedir? ve URL Nedir? yazılarına göz atın.
İlgili Makaleler
Bit ve Bayt Nedir?
Bit, 0 ya da 1 değerini alan en küçük bilgi birimidir; 8 bit bir bayt eder ve dosya boyutundan internet hızına kadar dijital dünyadaki tüm ölçüler bu iki birime dayanır.
İkili Sayı Sistemi Nedir?
İkili (binary) sayı sistemi yalnızca 0 ve 1 rakamlarını kullanır. Bilgisayarlar bütün sayıları, harfleri, resimleri ve sesleri sonunda bu iki rakamla saklar ve işler.
Dosya Uzantısı Nedir?
Dosya uzantısı, dosya adının sonundaki noktadan sonra gelen kısımdır (.jpg, .pdf, .docx gibi). İşletim sistemine dosyanın türünü ve hangi programla açılacağını söyler.