Fidye Yazılımı (Ransomware) Nedir?

Bir sabah bilgisayarını açıyorsun ve hiçbir belge açılmıyor. Dosya adlarının sonuna garip uzantılar eklenmiş, ekranda da "dosyalarınız şifrelendi, geri almak için ödeme yapın" yazıyor. Bu bir fidye yazılımı saldırısıdır.

Nasıl bulaşır

• E-posta ekleri: Fatura, kargo bildirimi ya da teklif gibi görünen ekler.
• Sahte bağlantılar: Oltalama mesajlarındaki linkler.
• Güncellenmemiş yazılım: İşletim sistemi ya da programlardaki kapatılmamış güvenlik açıkları.
• Zayıf uzaktan erişim şifreleri: İnternete açık uzak masaüstü bağlantıları.
• Korsan program ve "crack" dosyaları.

Fidyeyi ödemeli miyim

Güvenlik kurumlarının genel önerisi ödememektir:

• Ödeme yapılsa bile dosyaların geri açılacağının garantisi yoktur.
• Ödeme yapan, tekrar hedef olma riskini artırır.
• Ödenen para yeni saldırıları finanse eder.

Saldırı anında ne yapmalı

• Bilgisayarın ağ bağlantısını hemen kes (kablo ve kablosuz). Bu, yayılmayı durdurabilir.
• Bilgisayarı kapatıp açmaya ya da dosyaları silmeye çalışma; delil ve kurtarma ihtimali kaybolabilir.
• Bir uzmana ya da kurumun bilgi işlem sorumlusuna haber ver.
• Temiz bir yedeğin varsa sistemi temizledikten sonra yedekten geri yükle.

Korunma

• İşletim sistemini ve programları güncel tut.
• Beklemediğin ekleri açma; gönderene başka bir yoldan teyit et.
• Hesaplarında iki adımlı doğrulama kullan.
• 3-2-1 kuralına uygun, en az bir kopyası bağlantısız yedek al.

Fidye yazılımına karşı en iyi sigorta, saldırganın şifreleyemediği bir yedektir.

İlgili makaleler: Yedekleme Nedir? 3-2-1 Kuralı · Oltalama (Phishing) Nedir? · Siber Güvenlik Temelleri