Güçlü Şifre Nasıl Oluşturulur?
Güçlü bir şifre uzun, tahmin edilemez ve her hesapta farklıdır. Akılda kalan ama kırılması zor şifre üretmenin en pratik yolu, birkaç rastgele kelimeden oluşan parola cümlesidir.
Hesaplarınızın kapısı şifrenizdir. Ne yazık ki hâlâ pek çok kişi "123456", "qwerty" ya da doğum tarihi gibi kolayca tahmin edilen şifreler kullanıyor.
Şifre neden kırılır?
- Tahmin: Doğum yılı, takım adı, çocuğun adı gibi bilgiler sosyal medyadan kolayca bulunur.
- Sözlük ve deneme-yanılma: Programlar çok kısa sürede çok sayıda yaygın şifreyi ve varyasyonlarını dener ("Ankara2024!" gibi).
- Sızıntı: Bir sitede çalınan şifre, aynı şifrenin kullanıldığı diğer hesaplarda da denenir. En büyük risk budur.
Güçlü şifrenin üç özelliği
- Uzunluk: Güvenlik rehberleri genellikle en az 12 karakter önerir; şifre ne kadar uzun olursa kırılması o kadar zorlaşır.
- Tahmin edilemezlik: Kişisel bilgi, klavye sırası (asdf) ya da yaygın kalıp içermez.
- Benzersizlik: Her hesap için ayrı şifre. Bir site sızdırırsa diğerleri güvende kalır.
Pratik yöntem: parola cümlesi
Birbiriyle ilgisiz 4-5 kelimeyi yan yana getirin ve araya bir işaret ya da rakam koyun:
limon-bulut-kapı-7-mavi-tren
Bunu hatırlamak "K8#xq!2" gibi bir diziden çok daha kolaydır ve uzunluğu sayesinde kırılması çok daha zordur. Önemli olan kelimelerin bir şarkı sözü ya da atasözü gibi bilinen bir dizi değil, rastgele seçilmiş olmasıdır.
Yapmamanız gerekenler
- Aynı şifreyi farklı sitelerde kullanmak.
- Şifreyi kâğıda yazıp monitöre yapıştırmak ya da telefonun notlarında düz metin saklamak.
- Şifreyi e-posta veya mesajla göndermek.
- Sadece bir harfini değiştirerek "yeni" şifre üretmek (Sifre1 → Sifre2).
Hepsini nasıl hatırlayacağım?
Onlarca benzersiz şifreyi akılda tutmak mümkün değildir; bu yüzden bir Şifre Yöneticisi kullanın. Siz yalnızca tek bir güçlü ana parolayı hatırlarsınız, gerisini program üretir ve saklar.
Şifre ne kadar güçlü olursa olsun çalınabilir. Önemli hesaplarda mutlaka İki Adımlı Doğrulama açın.
İlgili Makaleler
Siber Güvenlik Temelleri
Siber güvenlik; sistemleri, verileri ve kişileri dijital tehditlere karşı korumayı amaçlayan uygulamalar bütünüdür.
Şifreleme (Kriptografi) Nedir?
Şifreleme, veriyi yalnızca yetkili tarafların okuyabileceği hale getiren matematiksel koruma yöntemidir.
Oltalama (Phishing) Nedir?
Oltalama, saldırganın kendini banka, kargo firması ya da resmi kurum gibi gösterip seni şifre veya kart bilgisi vermeye kandırdığı dolandırıcılık yöntemidir.