RAG (Bilgi Getirme ile Üretim) Nedir?
RAG, bir dil modelinin cevap vermeden önce ilgili belgeleri bir arama sistemiyle bulup okuması ve cevabını bu belgelere dayandırması yöntemidir. Güncel ve kuruma özel bilgiyle daha doğru cevap almayı sağlar.
Dil modelleri eğitildikleri tarihe kadar gördükleri metinlerden öğrenir. Bir şirketin iç belgelerini, dünkü bir gelişmeyi ya da senin proje dosyalarını bilmezler. RAG (Retrieval-Augmented Generation) bu boşluğu kapatmak için kullanılan yaygın bir yöntemdir.
Nasıl çalışır?
- Hazırlık: Belgeler küçük parçalara bölünür ve her parça aranabilir hale getirilir; çoğu zaman anlamını sayılarla özetleyen vektörlere (embedding) dönüştürülür.
- Getirme: Kullanıcı soru sorduğunda, soruya anlamca en yakın parçalar bulunur.
- Üretim: Bulunan parçalar soruyla birlikte modele verilir ve modelden cevabını bu metinlere dayandırması istenir.
Faydaları
- Güncellik: Modeli yeniden eğitmeden yeni belgeler eklenebilir.
- Kuruma özel bilgi: Ürün kılavuzları, sözleşmeler, kod tabanı gibi özel kaynaklarla çalışır.
- Kaynak gösterme: Cevabın hangi belgeden geldiği gösterilebilir; kullanıcı doğrulayabilir.
- Daha az uydurma: Model elindeki metne dayandığı için olmayan bilgi üretme ihtimali azalır.
Sınırları
- Arama yanlış parçayı getirirse cevap da yanlış olur.
- Belgeler eski ya da çelişkiliyse model bunu fark etmeyebilir.
- Parçalar çok küçük bölünürse bağlam kaybolur, çok büyük bölünürse ilgisiz bilgi artar.
- RAG uydurmayı azaltır ama tamamen ortadan kaldırmaz.
Nerelerde kullanılır?
- Müşteri destek botları (ürün belgelerine dayanarak cevap)
- Şirket içi bilgi arama
- Kod yardımcıları (projedeki ilgili dosyaları bulup okuma)
Özet
- RAG = önce ilgili belgeyi bul, sonra ona dayanarak cevap üret.
- Güncel ve özel bilgiyle çalışmayı sağlar.
- Kalitesi, getirilen belgelerin doğruluğuna bağlıdır.
İlgili Makaleler
Yapay Zeka Nedir?
Yapay zeka; makinelerin öğrenme, akıl yürütme ve karar verme gibi insana özgü becerileri taklit etmesini sağlayan bilim dalıdır.
Büyük Dil Modelleri (LLM) Nedir?
Büyük dil modelleri, devasa metin verisiyle eğitilmiş ve bir sonraki kelimeyi tahmin ederek dili üreten yapay zeka modelleridir.
Makine Öğrenmesi Nedir?
Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, veriden örüntü öğrenerek tahmin ve karar üretmesini sağlayan yapay zeka dalıdır.